Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBorçlanmanın Gelir Dağılımına Etkisi

Bir ekonomide, büyük ölçekli altyapı projelerinin gerçekleştirilmesi amacıyla uzun vadeli devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) ihraç edilmiştir. İzleyen yıllarda, bu borçların anapara ve faiz ödemelerinden oluşan borç servisinin, ağırlıklı olarak geniş halk kitlelerinin tüketim harcamaları üzerinden alınan regresif (tersine artan oranlı) nitelikteki dolaylı vergilerle finanse edildiği tespit edilmiştir.

Bu durumun rantiye sınıfının konumu ve nesiller arası etkileri bağlamında değerlendirilmesi sonucunda, ortaya çıkacak net dağılımsal etki hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Toplanan regresif vergilerin, tahvilleri elinde bulunduran yüksek gelirli rantiye sınıfına faiz olarak aktarılması, gelir dağılımını yoksullar aleyhine bozarken borcun maliyetini gelecek nesillere devreder.Cevap
  2. B
    Kamunun borçlanma yoluyla fon talep etmesi piyasa faizlerini artırarak özel sektör yatırımlarını dışlayacağından, bu süreç gelir dağılımından ziyade kaynak tahsisi etkinliğinde bozulmalara yol açar.
  3. C
    Dolaylı vergilerin vergi tabanını genişletici özelliği, borç servisinin yükünü tüm sosyoekonomik gruplara orantılı olarak dağıttığından rantiye sınıfına yönelik servet transferini engeller.
  4. D
    Uzun vadeli borçlanmayla sağlanan fonların verimli yatırımlara dönüştürülmesiyle yaratılan istihdam artışı, rantiye sınıfının elde ettiği faiz gelirlerini dengeleyerek dağılımsal adaletsizliği önler.
  5. E
    Borç servisinin dolaylı vergilerle yapılması üretim faktörleri arasındaki fonksiyonel gelir dağılımını iyileştirirken, rantiye sınıfı ile diğer gruplar arasındaki kişisel gelir dağılımı üzerinde herhangi bir etki yaratmaz.

Cevap

Toplanan regresif vergilerin, tahvilleri elinde bulunduran yüksek gelirli rantiye sınıfına faiz olarak aktarılması, gelir dağılımını yoksullar aleyhine bozarken borcun maliyetini gelecek nesillere devreder.
Uzun vadeli iç borçlanma, borç servisinin gelecek yıllara yayılması nedeniyle nesiller arası bir mali yük transferi yaratır. Borç ödemelerinin düşük gelirlileri oransal olarak daha çok etkileyen regresif nitelikteki dolaylı vergilerle karşılanması ve bu fonların devlet tahvili alacak sermayeye sahip yüksek gelirli kesime (rantiye sınıfına) faiz olarak aktarılması, gelir dağılımında açık bir şekilde yoksullar aleyhine bir servet transferine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanmanın vadesi ve nesiller arası aktarım analizi yapılır.
Uzun vadeli borçlanmaların anapara ve faiz ödemelerinin yıllara yayılması, mali yükün mevcut nesilden ziyade borcu ödeyecek olan gelecek nesillere devredilmesine neden olur.
Soruda uzun vadeli DİBS ihracının nesiller arası etkisinin belirlenmesi istenmektedir.
2
Vergi sisteminin gelir dağılımı üzerindeki etkisi değerlendirilir.
Dolaylı vergiler regresif (tersine artan oranlı) bir etki yarattığından, borç servisinin finansmanında kullanılması, vergi yükünün düşük gelirli grupların üzerinde yoğunlaşması anlamına gelir.
Borç ödemelerinin kaynağının, dağılımsal etkinin temel belirleyicisi olmasıdır.
3
Rantiye sınıfına yönelik servet transferi mekanizması tespit edilir.
Düşük gelirli halktan dolaylı vergilerle toplanan fonlar, tasarruf fazlası olup tahvil alan yüksek gelirli rantiye sınıfına faiz olarak ödenir, böylece gelir dağılımı alt gruplar aleyhine kalıcı olarak bozulur.
Toplanan vergilerin kimden çıkıp kime (tahvil sahibine) gittiğinin netleştirilmesi sorunun çözümü için esastır.

Anahtar Kavram

İç Borçlanmanın Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi (Rantiye Sınıfı ve Vergi Yansıması)
Bu soruyu puanla

Konular

Borçlanmanın Gelir Dağılımına Etkisi

Bu konudan daha fazla soru