Examkin

Soru

Zorluk: OrtaPara Basımı (Emisyon) ile İtfa

Maliye literatüründe, vadesi gelmiş iç borçların Merkez Bankası kaynakları kullanılarak, parasal tabanın genişletilmesi yoluyla ödenmesi (monetizasyon) sıklıkla tartışılan bir olağanüstü itfa yöntemidir.

Bu borç ödeme yöntemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Piyasadaki mevcut ödünç verilebilir fonları kamuya çekip faizleri yukarı ittiği için, standart iç borçlanma yöntemine kıyasla özel sektör üzerinde daha şiddetli bir dışlama (crowding-out) etkisi yaratır.Cevap
  2. B
    Hukuki açıdan borcu sonlandırırken, yarattığı enflasyonist etkiyle henüz vadesi gelmemiş diğer sabit getirili iç borçların reel değerinde zımni (gizli) bir erimeye yol açar.
  3. C
    Uygulamanın yol açtığı genel fiyat seviyesi artışları, toplumdaki sabit ve dar gelirliler üzerinde regresif (tersine artan) karakterli bir enflasyon vergisi yükü oluşturur.
  4. D
    Merkez Bankasının temel amacı olan fiyat istikrarından taviz verilmesine ve para politikasının maliye politikasına bağımlı hale gelmesine zemin hazırlar.
  5. E
    Kamu bütçesi açısından borç servisi yükünü anlık olarak ortadan kaldırsa da, orta ve uzun vadede ulusal paranın satın alma gücünde düşüşe ve makroekonomik istikrarsızlığa neden olur.

Cevap

Emisyon yönteminin piyasadaki fonları emerek özel sektörü dışladığını (crowding-out etkisi yarattığını) iddia eden seçenek yanlıştır. Dışlama etkisi, para basımının değil, iç borçlanmanın bir sonucudur.
Dışlama (crowding-out) etkisini para basımının bir sonucu olarak gösteren ifade kesinlikle yanlıştır. Dışlama etkisi, devletin iç borçlanma piyasasına girerek mevcut tasarrufları (ödünç verilebilir fonları) emmesi ve bu yoğun taleple faiz oranlarını yukarı iterek özel sektör yatırımlarını piyasa dışına itmesi durumudur. Oysa Merkez Bankası kaynaklarıyla borç ödemesi yapıldığında (emisyon/monetizasyon), devlet piyasadaki fonları çekmek bir yana, parasal tabanı genişleterek piyasaya yeni ve karşılıksız likidite aktarmış olur. Bu yöntemin temel makroekonomik maliyeti faiz artışı veya dışlama değil, doğrudan enflasyon artışı ve ulusal paranın değer kaybıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Emisyon (para basımı) ile itfanın temel mekanizmasını tanımla.
Devlet, borcunu ödemek için piyasadaki fonları kullanmak yerine Merkez Bankasına yeni para bastırır ve parasal tabanı genişletir.
Kavramın diğer yöntemlerden (özellikle borçlanmadan) farkını ortaya koymak için gereklidir.
2
Para basımının makroekonomik sonuçlarını analiz et.
Piyasaya karşılıksız likidite girdiği için enflasyon artar (enflasyon vergisi), sabit getirili borçların reel değeri düşer (zımni itfa) ve Merkez Bankası bağımsızlığı zedelenir (mali baskınlık).
Seçeneklerdeki doğru ifadeleri (B, C, D, E) doğrulamak için gereklidir.
3
Dışlama etkisinin (crowding-out) hangi maliye politikası aracıyla ortaya çıktığını belirle.
Dışlama etkisi, devletin piyasadaki sınırlı tasarrufları (fonları) borçlanma yoluyla emmesi ve faizleri artırarak özel sektör yatırımlarını engellemesi durumudur. Para basımında ise tam tersine piyasaya likidite enjekte edilir.
Yanlış olan ifadeyi kesin olarak tespit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Para basımı (monetizasyon) ile itfanın makroekonomik etkileri ve iç borçlanmadan (dışlama etkisinden) farkı.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Para Basımı (Emisyon) ile İtfa

Bu konudan daha fazla soru