Artan oranlı gelir vergisi tarifesinin uygulandığı bir ekonomide, enflasyonist dönemlerde bireylerin reel gelirleri artmasa dahi nominal gelirlerindeki artış nedeniyle daha yüksek vergi dilimlerine geçmelerine 'mali sürüklenme' adı verilir.
Bu durumun mükellefler üzerindeki aşırı vergi yükünü hafifletmek isteyen politika yapıcılar, yasal bir düzenleme ile gelir vergisi tarife dilimlerini her yıl enflasyon oranında (yeniden değerleme oranıyla) artırma (endeksleme) kararı almıştır.
Bu yasal düzenlemenin, maliye politikasının makroekonomik şoklara karşı tepki verme kapasitesi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru değerlendirilmiştir?
- Enflasyona karşı işleyen otomatik istikrar sağlayıcı mekanizmayı zayıflatır; çünkü nominal gelir artışlarıyla ekonomiden kendiliğinden çekilen ilave satın alma gücü engellenmiş olur.Cevap
- BSisteme yapısal bir esneklik kazandırdığı için otomatik istikrar sağlayıcıların gücünü artırır; böylece enflasyonist dönemlerde toplam talep daha hızlı daraltılır.
- COtomatik istikrar gücünde bir değişime yol açmaz; yapılan bu düzenleme yalnızca makroekonomik göstergelere bağlı olarak işleyen 'formül esnekliği' uygulamasıdır.
- DMükelleflerin satın alma gücünü koruduğu için, otomatik istikrar sağlayıcıların enflasyonist dönemlerde yaratacağı genişletici etkiyi maksimize eder.
- EVergi hasılatının enflasyon oranında artmasını garanti altına aldığı için, sistemin otomatik istikrar sağlama hızını ve kapasitesini en üst düzeye çıkarır.
Cevap
Vergi dilimlerinin enflasyona endekslenmesi uygulaması, artan oranlı gelir vergisinin enflasyona karşı sahip olduğu otomatik istikrar sağlayıcı mekanizmayı zayıflatır. Çünkü bu düzenleme, nominal gelir artışlarıyla birlikte harcanabilir geliri ve toplam talebi kendiliğinden kısan 'mali sürüklenme' olgusunu ortadan kaldırır.
Artan oranlı gelir vergisi sistemlerinde enflasyon, 'mali sürüklenme' yaratarak mükelleflerin reel gelirleri artmasa bile onları daha yüksek vergi dilimlerine iter. Bu sayede devlet, enflasyon dönemlerinde piyasadan kendiliğinden daha fazla satın alma gücü çekerek talebi baskılar; bu durum gelir vergisinin en önemli otomatik istikrar işlevlerinden biridir. Hükümetin vergi dilimlerini enflasyona endekslemesi, bu mekanizmayı ortadan kaldırır. Mükelleflerin satın alma gücü düşmeyeceği için sistemin talebi kendiliğinden kısma ve enflasyonla mücadele etme (istikrar sağlama) kapasitesi zayıflar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Otomatik İstikrar Sağlayıcılar ve Mali Sürüklenme Etkileşimi
İpuçları
1
Mali sürüklenme, enflasyonist dönemlerde piyasadaki fazla talebi vergi yoluyla emen 'faydalı' bir makroekonomik istikrar aracıdır.
2
Vergi dilimlerinin enflasyona endekslenmesi, mükellefi mali sürüklenmenin etkilerinden kurtararak harcanabilir gelirinin (ve tüketiminin) düşmesini engeller.
Daha Fazla Pratik
Mali sürüklenmenin (fiscal drag) ekonomik büyüme dönemlerindeki etkisini, 'tam istihdama ulaşmayı zorlaştırması' (mali fren) bağlamında inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s