Examkin

Soru

Zorluk: OrtaOtomatik İstikrar Sağlayıcı Araçlar

Konjonktürel dalgalanmalara karşı maliye politikasının etkinliği, alınan önlemlerin zamanlamasına sıkı sıkıya bağlıdır. İradi (ihtiyari) politikalarda ortaya çıkan karar ve uygulama gecikmeleri (içsel gecikme), ekonomideki istikrarsızlığı derinleştirebilmektedir. Bu nedenle, yasama veya yürütme organının herhangi bir yeni müdahalesine gerek kalmaksızın konjonktürün tersi yönünde anında devreye giren araçlar büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi karar ve uygulama gecikmesini sıfıra indiren bu tanıma uygun bir "otomatik istikrar sağlayıcı" mekanizmadır?

  1. A
    Ekonomik canlanmayı teşvik etmek amacıyla, dayanıklı tüketim malları üzerinden alınan vergi oranlarının hükümet kararıyla geçici bir süre indirilmesi
  2. B
    Büyüme oranının önceden belirlenen bir eşiğin altına düşmesi halinde, yürütme organının yasal yetkisine dayanarak vergi oranlarını revize etmesi
  3. C
    İşsizlik oranlarındaki artışa müdahale etmek için, yasama organının onayıyla geniş çaplı kamu altyapı projelerinin başlatılması
  4. Kişisel gelirlerin vergilendirilmesinde, matrah dilimleri yükseldikçe uygulanan marjinal vergi oranlarının da arttığı bir tarife yapısının kullanılmasıCevap
  5. E
    Bütçe açığının hedeflenen seviyeyi aşması durumunda, kamu kurumlarının mal ve hizmet alım ödeneklerinde idari kararla kesintiye gidilmesi

Cevap

Matrah dilimleri yükseldikçe artan marjinal vergi oranlarının kullanıldığı tarife yapısı (artan oranlı gelir vergisi).
Otomatik istikrar sağlayıcılar, milli gelirdeki konjonktürel dalgalanmalara karşı herhangi bir yeni yasal veya idari düzenleme yapılmaksızın kendiliğinden çalışan bütçe mekanizmalarıdır. Artan oranlı gelir vergisi tarifesi bunun en klasik örneğidir. Ekonomik durgunluk dönemlerinde gelirler düştüğünde, bireyler ve kurumlar otomatik olarak daha düşük vergi dilimlerine düşerler. Bu sayede ödedikleri vergi, gelirlerindeki düşüşten daha hızlı azalır ve ekonomideki talep daralması kendiliğinden (sıfır içsel gecikme ile) yumuşatılmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Otomatik istikrar sağlayıcıların temel özelliğini tanımla.
Bu araçlar, ekonomide ortaya çıkan dalgalanmalara karşı yasa koyucunun (meclis) veya yürütme organının (hükümet) hiçbir yeni karar almasına gerek duymadan, mevcut yasal yapı içinde kendiliğinden devreye girerek daralmayı veya genişlemeyi yumuşatırlar. İçsel gecikmeleri (karar ve uygulama süresi) sıfırdır.
Soruda aranan mekanizmanın en temel ayırıcı kriterini netleştirmek.
2
Seçeneklerdeki idari/yasal müdahale gerektiren araçları ele.
Hükümet kararıyla vergi indirimi yapılması, meclis kararıyla yatırımların başlatılması ve idari kararla ödenek kesintisi yapılması 'iradi (ihtiyari)' politikalardır. Büyüme hedefine bağlı olarak yürütme organının vergi oranını değiştirmesi ise 'formül esnekliği'dir.
Karar alma gecikmesi yaratan yöntemleri tespit ederek doğru cevaba ulaşmak.
3
Geriye kalan seçeneğin mekanizmasını değerlendir.
Artan oranlı vergi tarifesi, sistemde yasal olarak bir kez kurulduktan sonra gelirin azalması durumunda mükellefleri otomatik olarak daha düşük vergi dilimlerine tabi tutar. Bu durum herhangi bir idari karar gerektirmeden kişilerin kullanılabilir gelirlerindeki düşüşü frenler.
Kalan aracın tanıma tam uyumunu teyit etmek.

Anahtar Kavram

Otomatik İstikrar Sağlayıcılar vs. Formül Esnekliği ve İradi Politikalar

İpuçları

1
Aradığınız seçenekte hükümetin, meclisin veya yöneticilerin sürece yeni bir kararla dahil olmaması, her şeyin mevcut kanunlar çerçevesinde kendiliğinden işlemesi gerekir.
2
Seçeneklerden birinde yürütme organının bir göstergeye dayanarak harekete geçmesi (formül esnekliği) anlatılmaktadır; bunu otomatik istikrar sağlayıcı ile karıştırmamalısınız.

Daha Fazla Pratik

Otomatik istikrar sağlayıcıların ekonomideki milli gelir çarpanını (multiplier) nasıl küçülttüğünü matematiksel olarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Otomatik İstikrar Sağlayıcı Araçlar

Bu konudan daha fazla soru