Ekonomik dalgalanmaları yumuşatmak amacıyla, karar alıcıların herhangi bir yeni idari veya yasal düzenleme yapmasına gerek kalmadan, sadece mevcut yasal çerçeve içerisinde ekonomik aktivitedeki değişmelere bağlı olarak devreye giren mekanizmalara 'otomatik istikrar sağlayıcılar' denir.
Buna göre, aşağıdaki maliye politikası uygulamalarından hangisi bir otomatik istikrar sağlayıcı aracın işleyişine örnektir?
- Aİşsizlik oranının yüzde 10'u aşması halinde, yasalarla önceden belirlenmiş olan vergi indirimlerinin yürütme organınca uygulamaya konulması
- BEkonomik durgunluk dönemlerinde, toplam talebi canlandırmak amacıyla idarenin kararıyla kamu altyapı yatırım projelerinin başlatılması
- Enflasyonist büyüme dönemlerinde, artan nominal gelirler üzerinden tahsil edilen artan oranlı gelir vergisi hasılatının milli gelirden daha hızlı yükselerek talebi daraltmasıCevap
- DToplam arzı artırmak ve uzun vadeli büyümeyi teşvik etmek amacıyla, üretim faktörleri üzerindeki vergi oranlarının kalıcı olarak düşürülmesi
- EEkonomik daralma dönemlerinde bütçe açıklarını önlemek için, devletin harcamalarını azalan vergi gelirlerine paralel olarak kısması
Cevap
Enflasyonist büyüme dönemlerinde, artan nominal gelirler üzerinden tahsil edilen artan oranlı gelir vergisi hasılatının milli gelirden daha hızlı yükselerek talebi daraltması
Doğru cevap, artan oranlı gelir vergisinin ekonomik büyüme/enflasyon dönemlerinde yarattığı etkiyi açıklayan seçenektir. Artan oranlı gelir vergisi sisteminde, ekonomide gelirler nominal olarak arttığında, mükellefler kendiliğinden daha yüksek vergi dilimlerine geçerler. Böylece ekonomide hiçbir yeni kanun çıkarılmadan veya idari karar alınmadan toplanan vergi miktarı, milli gelirin artış hızından daha yüksek oranda artar. Bu durum, piyasadaki satın alma gücünü emerek toplam talebi kısar ve enflasyonist baskıları tamamen 'otomatik' bir biçimde hafifletir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Otomatik İstikrar Sağlayıcı Araçlar ve İşleyiş Mekanizmaları
İpuçları
1
Otomatik istikrar sağlayıcıların en önemli özelliği, devreye girmeleri için Meclis, Bakanlar Kurulu veya Cumhurbaşkanı gibi mercilerin hiçbir yeni işlem veya karar almasına gerek olmamasıdır.
2
Formül esnekliğinde kanunda bir eşik belirlenir ve yürütmeye yetki verilir (oran değişir). Otomatik istikrar sağlayıcılarda ise yasadaki oranlar sabit kalır, sadece ekonomik tablo değiştiği için toplanan miktar (matrah üzerinden) kendiliğinden artar veya azalır.
3
Türkiye'de ve dünyada artan oranlı gelir vergisi, kurumlar vergisi, işsizlik sigortası ödemeleri ve tarımsal destekleme alımları temel otomatik istikrar sağlayıcı araçlar olarak kabul edilir.
Daha Fazla Pratik
Otomatik istikrar sağlayıcıların enflasyonist dönemlerde ekonomiyi soğuturken neden olduğu olumsuz yan etki olan 'Mali Sürüklenme' kavramını tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Alternatif Yöntem
Soruyu çözerken seçeneklerde geçen 'yürütme organınca uygulamaya konulması', 'idarenin kararıyla', 'kalıcı olarak düşürülmesi' veya 'hükümetin kısması' gibi irade ve eylem bildiren ifadelere dikkat ederek, kendiliğinden çalışma (otomatiklik) ilkesini ihlal eden şıkları kolayca eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s