Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGelir Dağılımında Adalet Amacı

Hükümet, piyasa mekanizmasının yarattığı bölüşüm eşitsizliklerini azaltmak amacıyla kapsamlı bir maliye politikası paketi uygulamaya koymuştur. Bu paket kapsamında iki temel adım atılmıştır:

I. Yüksek gelir grupları için gelir vergisinin marjinal oranları artırılarak elde edilen ek kamu gelirleri, düşük gelirli hanelere yönelik nakdi transfer harcamalarına dönüştürülmüştür.
II. Ödeme gücü birbirine eşit olan mükelleflerin farklı vergi yüklerine katlanmasına yol açan vergi boşlukları, muafiyet ve istisnalar kaldırılarak sistem daha adil hale getirilmiştir.

Maliye politikasının amaçları dikkate alındığında, uygulanan bu politika paketiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. I. adım dikey adaleti, II. adım ise yatay adaleti pekiştiren uygulamalar olup; bu paket doğrudan kişisel gelir dağılımında adaleti sağlama amacına yöneliktir.Cevap
  2. B
    Alınan mali önlemler, piyasa mekanizmasının üretemediği tam kamusal malların finansmanına yönelik olduğundan temel amaç kaynak dağılımında etkinliktir.
  3. C
    I. adımdaki vergi ve transfer politikaları, bireylerin gelirlerini değil üretim faktörlerinin yarattığı katma değeri hedef aldığından fonksiyonel gelir dağılımı ile ilgilidir.
  4. D
    Bu tür uygulamalar, enflasyonist dönemlerde fiyat istikrarı ile işsizlik arasındaki ödünleşmeyi (trade-off) ortadan kaldırarak ekonomik istikrar sağlamayı hedefler.
  5. E
    Gelir dağılımını iyileştirmeyi hedefleyen bu politikalarda, harcamalar üzerinden alınan dolaylı vergilerin payının artırılarak sosyal devlet ilkesinin desteklenmesi esastır.

Cevap

Doğru seçenek, I. adımın dikey adaleti, II. adımın ise yatay adaleti sağladığını ve her iki politikanın da kişisel gelir dağılımında adalet amacına hizmet ettiğini belirten ifadedir.
Soruda bahsedilen I. adım, ödeme gücü yüksek olanların daha fazla vergi vermesi ve bu gelirlerin yoksullara aktarılmasını içerir ki bu 'dikey adalet'in tanımıdır. II. adım ise, ödeme gücü aynı olan mükelleflerin aynı vergiyi ödemesini engelleyen ayrıcalıkların (istisnalar, muafiyetler) kaldırılmasıdır, bu da 'yatay adalet'i sağlar. Her iki araç da piyasa mekanizmasının yarattığı kişisel gelir farklılıklarını törpüleyerek 'gelir dağılımında adalet' amacına doğrudan hizmet etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
I. adımdaki politikanın niteliğini analiz et
Farklı ödeme gücüne sahip olanların farklı vergilendirilmesi ve yoksullara transfer yapılması dikey adalet ilkesidir.
Dikey adalet, eşitsiz durumda olanlara farklı muamele edilerek aradaki gelir uçurumunun kapatılmasını gerektirir.
2
II. adımdaki politikanın niteliğini analiz et
Aynı ödeme gücüne sahip olanların vergi yükünü eşitlemek yatay adalet ilkesidir.
Yatay adalet, eşit durumda olanların eşit muamele görmesini ve haksızlığa yol açan vergi ayrıcalıklarının (boşlukların) kaldırılmasını ifade eder.
3
Politikaların temel makroekonomik amacını belirle
Bu uygulamalar bireylerin (hanelerin) gelir farklılıklarını düzeltmeye yönelik olduğundan, temel amaç kişisel gelir dağılımında adalettir.
Kaynak dağılımında etkinlik piyasa başarısızlıklarıyla, ekonomik istikrar ise dalgalanmalarla ilgilenirken; gelir dağılımında adalet bölüşüm ilişkilerine odaklanır.

Anahtar Kavram

Gelir Dağılımında Adalet (Dikey ve Yatay Adalet) ve Mali Araçlar
Bu soruyu puanla

Konular

Gelir Dağılımında Adalet Amacı

Bu konudan daha fazla soru