Examkin

Soru

Zorluk: ZorGelir Dağılımında Adalet Amacı

Maliye politikasının temel amaçlarından biri olan gelir dağılımında adaletin sağlanması sürecinde, vergi yükünün aynı ödeme gücüne sahip kişiler arasında eşit dağıtılması 'yatay adalet', farklı ödeme gücüne sahip olanlar arasında ise ödeme güçleriyle orantılı olarak artan şekilde dağıtılması 'dikey adalet' ilkesiyle ifade edilir. Piyasa mekanizmasının yarattığı birincil gelir dağılımını iyileştirmek ve ikincil gelir dağılımını tesis etmek isteyen bir politika yapıcının, özellikle dikey adalet ilkesini güçlendirmek amacıyla aşağıdaki maliye politikası adımlarından hangisini atması beklenir?

  1. Düşük gelirli haneleri desteklemek amacıyla negatif gelir vergisi mekanizmasını devreye sokması ve gelir vergisi tarifesindeki artan oranlılığı güçlendirmesiCevap
  2. B
    Vergi tabanını genişletmek ve tahsilatı hızlandırmak amacıyla, dolaysız vergilerin toplam gelirler içindeki payını azaltıp genel tüketim vergilerinin ağırlığını artırması
  3. C
    Kamu yatırımlarının finansmanı için mevcut vergi yükünü artırmak yerine, yüksek reel faiz getirili uzun vadeli devlet tahvilleri ihraç ederek iç borçlanmaya ağırlık vermesi
  4. D
    Piyasa başarısızlıklarını gidermek üzere, tam kamusal ve yarı kamusal malların sunumunu artırarak kaynakların en verimli alanlara yönlendirilmesini sağlaması
  5. E
    Enflasyonist baskıları kırmak amacıyla kamu harcamalarını daraltırken, bu daralmayı öncelikle sosyal transferler ve sübvansiyonlar kaleminden gerçekleştirmesi

Cevap

Düşük gelirli haneleri desteklemek amacıyla negatif gelir vergisi mekanizmasını devreye sokması ve gelir vergisi tarifesindeki artan oranlılığı güçlendirmesi
Dikey adalet, ödeme gücü yüksek olanların oransal olarak daha yüksek vergi ödemesini gerektirir. Artan oranlı gelir vergisi bu ilkeyi vergileme yönünden sağlarken, negatif gelir vergisi uygulaması vergi ödeme gücü belirli bir asgari sınırın altında kalanlara devletin doğrudan nakdi destek (transfer) yapmasını sağlayarak harcama yönünden dikey adaleti pekiştirir. Bu iki mekanizma ikincil gelir dağılımını en güçlü şekilde düzeltici etkiye sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel amacı ve vurgulanan kavramları belirlemek.
Temel amaç 'gelir dağılımında adaleti sağlamak' ve odaklanılması gereken kavram 'dikey adalet'tir.
Maliye politikasının birden çok amacı olabilir, ancak soru spesifik olarak farklı ödeme güçleri arasındaki vergi/harcama dengesini (dikey adaleti) iyileştiren aracı sormaktadır.
2
Seçeneklerdeki politikaların etkilerini gelir dağılımı açısından analiz etmek.
Tüketim vergileri (dolaylı vergiler) regresiftir ve yoksulu ezer. İç borçlanma rantiye kesimine kaynak aktarır. Kamusal mal sunumu kaynak tahsisi ile ilgilidir. Sosyal transferlerin kısılması ise yoksulu doğrudan mağdur eder.
Her bir mali aracın birincil ve ikincil gelir dağılımı üzerindeki yapısal etkisini ayırt etmek gereklidir.
3
Dikey adaleti güçlendiren seçeneği tespit etmek.
Artan oranlı gelir vergisi (zenginden daha yüksek oranda vergi alma) ve negatif gelir vergisi (yoksula doğrudan nakdi destek), dikey adalet ilkesinin en saf uygulamalarıdır.
Bu iki araç doğrudan yeniden dağıtıcı nitelik taşır ve piyasanın yarattığı gelir uçurumunu törpüler.

Anahtar Kavram

Dikey Adalet ve İkincil Gelir Dağılımı Politikaları
Bu soruyu puanla

Konular

Gelir Dağılımında Adalet Amacı

Bu konudan daha fazla soru