Kamu harcamalarının üretim üzerindeki etkileri, harcamanın türüne (gerçek veya transfer) ve ekonominin içinde bulunduğu duruma (eksik istihdam veya tam istihdam) göre farklılık göstermektedir.
Buna göre, tam istihdam düzeyindeki bir ekonomide, devletin borçlanma yoluna giderek karşılıksız sosyal transfer harcamalarını (örneğin yoksul ailelere nakdi yardımları) artırmasının, üretim yapısı ve hacmi üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi teorik olarak en doğrudur?
- Transfer ödemelerinin marjinal tüketim eğilimi yüksek kesimlere yapılması tüketim malları talebini artırırken, borçlanma faiz oranlarını yükselterek özel yatırımları dışlar; sonuç olarak toplam reel üretim hacmi artmasa da üretimin bileşimi yatırım mallarından tüketim mallarına doğru kayar.Cevap
- BSosyal transferler, Rozenberg sınıflandırmasına göre gerçek (reel) kamu giderleri kapsamında yer aldığından, devletin bizzat mal ve hizmet tüketerek özel sektörün üretim alanını doğrudan daraltmasına neden olur.
- CDevletin kamu harcamalarını borçlanarak finanse etmesi piyasadaki atıl fonları harekete geçireceğinden, faiz oranlarında düşüşe neden olur ve özel yatırımları teşvik ederek dışlama etkisini (crowding-out) ortadan kaldırır.
- DTüketicilere yapılan nakdi sosyal transferler ve cari nitelikli harcamalar, özünde fiziki sermaye stokunu artıran yatırım harcamaları olarak değerlendirildiğinden, ekonominin üretim kapasitesini doğrudan genişletir.
- EDevletin mali faaliyetlerindeki temel amacı finansal kâr maksimizasyonu olduğundan, toplanan borçlar en yüksek ticari getiriyi sağlayacak alanlara yatırılarak üretim hacminde mutlak bir artış yaratılır.
Cevap
Sosyal transferlerin tüketim talebini artırması ve borçlanmanın faizleri yükselterek özel yatırımları dışlaması sonucunda, tam istihdamda reel üretim hacminin sabit kalıp üretim bileşiminin tüketim malları lehine değiştiğini belirten ifade doğrudur.
Tam istihdamdaki bir ekonomide üretim faktörleri tam kapasiteyle kullanıldığından toplam reel üretim hacmi kısa dönemde artırılamaz. Devletin borçlanarak yaptığı sosyal transferler, düşük gelirli grupların eline geçerek tüketim talebini uyarır. Eş zamanlı olarak kamu borçlanmasının artması piyasadaki faiz oranlarını yukarı çekerek özel sektör yatırımlarını dışlar (crowding-out etkisi). Bu ikili mekanizma sonucunda toplam üretim miktarı değişmese de, ekonomideki sınırlı kaynaklar yatırım malları üretiminden tüketim malları üretimine doğru kayar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Harcamalarının Üretim Üzerindeki Etkileri ve Dışlama (Crowding-Out) Etkisi
Tahmini Süre:2m 0s