Soru

Zorluk: Çok zorVergi Mahremiyetini İhlal ve Diğer Vergi Suçları

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) düzenlenen 'Vergi Mahremiyetini İhlal' (m. 362) ve 'Mükelleflerin Özel İşlerini Yapma' (m. 363) suçlarına ilişkin yasal düzenlemeler ve bu suçlar için öngörülen yaptırımlar hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Söz konusu fiiller kamu düzenini ilgilendiren 'idari vergi suçları' kapsamında yer aldığı için, cezaları vergi dairesi tarafından kesilen idari para cezalarından ibarettir.
  2. B
    Vergi mahremiyeti yasağı sadece vergi dairesi personelini kapsadığından; bilirkişilerin, vergi mahkemesi üyelerinin veya komisyonlarda görev alanların bilgi paylaşması VUK m. 362 kapsamında cezalandırılamaz.
  3. Vergi mahremiyetini ihlal edenler hakkında VUK m. 362 uyarınca TCK m. 239 (Ticari sırrın açıklanması) hükümleri; mükelleflerin özel işlerini yapanlar hakkında ise VUK m. 363 uyarınca TCK m. 257 (Görevi kötüye kullanma) hükümleri uygulanır.Cevap
  4. D
    Bu suçların cezalandırılabilmesi için VUK m. 367'de düzenlenen usule göre ilgili vergi dairesi başkanlığının veya defterdarlığın 'mütalaa' vermesi ve davanın açılması için bu mütalaanın bulunması zorunludur.
  5. E
    Mükelleflerin özel işlerini yapma yasağını ihlal eden kamu görevlileri hakkında hapis cezası öngörülmemiş olup, bu fiil sadece 213 sayılı Kanun'a göre 'ağır kusur' sayılarak meslekten çıkarma sebebi teşkil eder.

Cevap

Vergi mahremiyetini ihlal suçu için TCK'nın ticari sırların açıklanmasına dair 239. maddesi, mükelleflerin özel işlerini yapma suçu için ise TCK'nın görevi kötüye kullanmaya dair 257. maddesi uygulanmaktadır.
Vergi mahremiyetini ihlal suçu (VUK 362), Türk Ceza Kanunu'nun 'Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması' başlıklı 239. maddesine atıf yaparken; mükelleflerin özel işlerini yapma suçu (VUK 363) aynı Kanun'un 'Görevi kötüye kullanma' başlıklı 257. maddesinin birinci fıkrasına göre cezalandırılır. Bu atıflar kanunda doğrudan yer alan açık hükümlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
VUK m. 5 ve m. 6 kapsamındaki yasaklı kişileri ve fiilleri tanımla.
Vergi dairesi çalışanları, vergi mahkemesi üyeleri, komisyon üyeleri ve bilirkişiler mahremiyete uymak zorundadır; ayrıca mükellefin özel işlerini yapamazlar.
Yasağın kapsamını belirlemek, suçun failini ve hukuki temelini anlamak için ilk adımdır.
2
VUK m. 362'nin cezai atfını kontrol et.
Mahremiyet ihlali için TCK m. 239 (Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması) maddesine yönlendirme yapıldığı görülür.
Suçun özel kanunda (VUK) tanımlanıp yaptırımının genel kanuna (TCK) bırakıldığını doğrulamak gerekir.
3
VUK m. 363'ün cezai atfını kontrol et.
Yasaklara aykırı hareket ederek mükellefin özel işlerini yapanlar için TCK m. 257 (Görevi kötüye kullanma) fıkra 1 hükmünün uygulanacağı tespit edilir.
İki farklı yasak için iki farklı TCK maddesinin öngörüldüğünü ayrıştırmak gerekir.
4
Bu suçların soruşturma usulünü analiz et.
VUK m. 367'deki mütalaa şartı bu suçları kapsamaz; genel hükümler (resen soruşturma) geçerlidir.
Kaçakçılık suçları ile diğer vergi suçları arasındaki usul farkını belirleyerek yanlışı elemek gerekir.

Anahtar Kavram

Vergi Mahremiyetini İhlal ve Özel İş Yapma Yasaklarının Adli Yaptırımları
Bu soruyu puanla