Soru

Zorluk: Çok zorVergi Mahremiyetini İhlal ve Diğer Vergi Suçları

Bir vergi davasında bilirkişi olarak görevlendirilen şahsın, incelediği belgelerden edindiği mükellefe ait ticari sırları üçüncü kişilere aktarması ve aynı zamanda söz konusu mükellefin vergi beyannamelerini düzenleyerek özel işlerini takip etmesi fiilleri ile ilgili olarak; 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) hükümleri çerçevesinde yapılacak aşağıdaki hukuki nitelemelerden hangisi doğrudur?

  1. Bilirkişiler VUKVUK Madde 55 kapsamında vergi mahremiyetine uymakla yükümlü kişiler arasında yer aldığından; hem mahremiyeti ihlal hem de özel iş yapma yasaklarına tabidirler ve her iki fiil de Türk Ceza Kanunu (TCKTCK) uyarınca adli yaptırıma tabidir.Cevap
  2. B
    Bilirkişiler kamu görevlisi statüsünde olmadıkları için vergi mahremiyetini ihlal suçunun faili olamazlar; eylemleri sadece VUKVUK Madde 352352 uyarınca birinci derece genel usulsüzlük cezası ile cezalandırılır.
  3. C
    Mükellefin özel işlerini yapma yasağı sadece vergi dairesi çalışanlarını kapsadığından bilirkişi hakkında bu suçtan işlem yapılamaz; sadece mahremiyeti ihlalden dolayı idari para cezası uygulanır.
  4. D
    Söz konusu fiiller sonucunda hazine zararı veya vergi kaybı oluşmadığı sürece VUKVUK kapsamında herhangi bir cezai işlem yapılamaz; eylemler sadece mesleki etik ihlali olarak değerlendirilir.
  5. E
    Bilirkişinin bu eylemleri VUKVUK Madde 359359 kapsamında 'Kaçakçılık Suçu' olarak nitelendirilir ve fail hakkında doğrudan vergi idaresi tarafından hapis cezası kararı verilir.

Cevap

Bilirkişilerin Vergi Usul Kanunu kapsamında hem vergi mahremiyetini ihlal hem de mükelleflerin özel işlerini yapma yasağına tabi olduğu ve bu fiiller için Türk Ceza Kanunu uyarınca adli cezaların öngörüldüğü tespiti doğrudur.
Doğru tespitte belirtildiği üzere, VUKVUK Madde 55 uyarınca bilirkişiler vergi mahremiyetine uymakla yükümlü kılınmış, Madde 66 ile bu kişilerin mükelleflerin özel işlerini yapması yasaklanmıştır. Her iki fiilin yaptırımı da VUKVUK 362362 ve 363363. maddeler gereği Türk Ceza Kanunu hükümlerine (TCKTCK Madde 239239 ve ilgili maddeler) göre belirlenen adli cezalardır.

Adım Adım Çözüm

1
Failin hukuki statüsünü belirlemek
Bilirkişiler, VUKVUK Madde 55 uyarınca vergi mahremiyetine uymakla yükümlü kişiler arasında açıkça sayılmıştır.
Yasağın kapsamına giren kişilerin tespit edilmesi gerekir.
2
Özel iş yapma yasağının kapsamını analiz etmek
VUKVUK Madde 66, Madde 55'te sayılan tüm yükümlülerin mükelleflerin özel işlerini yapmasını yasaklamıştır.
Yasağın sadece memurları mı yoksa diğer yükümlüleri de mi kapsadığını belirlemek için.
3
Fiillere uygulanacak yaptırım türünü belirlemek
VUKVUK Madde 362362 ve 363363, bu ihlaller için doğrudan Türk Ceza Kanunu'na (TCKTCK) atıf yapmaktadır.
Yaptırımın idari (vergi cezası) mı yoksa adli (hapis/adli para cezası) mı olduğunu saptamak için.

Anahtar Kavram

Vergi Mahremiyetini İhlal ve Özel İş Yapma Yasağının Özneleri ve Adli Niteliği
Bu soruyu puanla