Bir maliye politikası kurulu, gelir dağılımındaki eşitsizlikleri gidermek ve dikey adaleti tesis etmek amacıyla iki eksenli bir harcama paketi yürürlüğe koymuştur.
Birinci eksende; bölgesel kalkınmayı desteklemek üzere büyük ölçekli kamu binaları ve ulaşım altyapısı inşa edilmiştir. İkinci eksende ise; yoksulluk sınırının altındaki hanelere yönelik koşullu nakit transferleri ve negatif gelir vergisi mekanizmaları devreye alınmıştır.
Uygulama dönemi sonunda, birinci eksendeki harcamaların istihdamı artırmasına rağmen ulusal çaptaki gelir eşitsizliğini azaltmada çok zayıf bir etki yarattığı; ikinci eksendeki harcamaların ise alt gelir gruplarının harcanabilir gelirini doğrudan büyüterek Gini katsayısında belirgin bir iyileşme sağladığı raporlanmıştır.
Kamu maliyesi teorisi bağlamında, bu iki harcama ekseninin gelir dağılımı üzerindeki farklı etkilerini açıklayan en temel teorik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
- Birinci eksendeki harcamaların, üretime katılan üretim faktörü sahiplerine doğrudan gelir yaratması nedeniyle mevcut mülkiyet dağılımı eşitsizliklerini yansıtması; ikinci eksendeki harcamaların ise faktör sahipliğinden bağımsız olarak harcanabilir geliri yeniden düzenlemesiCevap
- BBirinci eksendeki altyapı yatırımlarının çarpan mekanizmasıyla yalnızca cari harcamaları artırarak yatay adaleti bozması, ikinci eksendeki transfer ödemelerinin ise otonom yatırımları teşvik ederek piyasadaki birincil gelir dağılımını düzeltmesi
- CBirinci eksenin Rozenberg sınıflandırmasına göre gerçek olmayan giderler statüsünde yer alarak milli geliri artırmaması, ikinci eksenin ise gerçek giderler kapsamında yer alıp doğrudan katma değer yaratarak yoksulluğu önlemesi
- Dİkinci eksendeki sosyal desteklerin, devletin karşılıksız bir ödemesi olmaktan ziyade zımni bir kamu hizmeti karşılığında sunulması nedeniyle daraltıcı etki yaratması, altyapı yatırımlarının ise karşılıksız genişletici dışsallıklar sunması
- EBirinci eksendeki harcamaların finansmanının özel sektör yatırımlarını dışlayarak mutlak enflasyonist baskı yaratması, nakit desteklerinin ise marjinal tüketim eğilimi düşük kesimlere yönelerek tasarrufları artırması