Soru

Zorluk: OrtaZımni (Gizli) İtfa ve Enflasyon Etkisi

Kamu kesimi borçlanma gereğini karşılamak amacıyla ihraç edilen uzun vadeli ve sabit getirili devlet iç borçlanma senetlerinin vadesi boyunca, ekonomide öngörülemeyen fiyat artışları yaşanmıştır. Vade sonu geldiğinde, devlet alacaklılara taahhüt ettiği nominal tutarı eksiksiz olarak ödemesine rağmen, enflasyon oranının nominal faiz oranını aşması nedeniyle ödenen tutarın satın alma gücünde ciddi bir erime meydana gelmiştir. Bu durum, alacaklılardan devlete doğru bir servet transferine yol açarak hazinenin reel borç yükünü hafifletmiştir.

Herhangi bir hukuki düzenlemeye veya alacaklıların açık rızasına gerek duyulmaksızın devletin borç yükünün reel olarak azalmasını sağlayan bu süreç, maliye literatüründe aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. Zımni (gizli) itfaCevap
  2. B
    Borcun tahkimi (Konsolidasyon)
  3. C
    Borcun konversiyonu (Değiştirim)
  4. D
    Monetizasyon (Borcun paraya çevrilmesi)
  5. E
    Moratoryum (Borç erteleme)

Cevap

Doğru yanıt, borcun satın alma gücünün enflasyon karşısında kendiliğinden erimesini tanımlayan 'Zımni (gizli) itfa' seçeneğidir.
Enflasyon oranının nominal faiz oranını aştığı durumlarda, sabit getirili borçlanma senetlerinin nominal değeri değişmese de reel değeri (satın alma gücü) hızla düşer. Bu durum, alacaklıların rızasına veya yeni bir hukuki düzenlemeye gerek kalmaksızın, alacaklıdan borçluya (devlete) doğru bir servet transferine yol açar. Devletin borç yükünün bu şekilde görünmez bir biçimde hafiflemesi, maliye literatüründe 'zımni itfa' (gizli itfa) olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel iktisadi olguyu belirleme.
Devletin taahhüt ettiği nominal borcu tam olarak ödediği, ancak enflasyon nedeniyle ödenen tutarın reel değerinin (satın alma gücünün) düştüğü tespit edilir.
Gerçekleşen olayın borcun hukuki durumuna mı yoksa ekonomik değerine mi etki ettiğini anlamak için gereklidir.
2
Sürecin taraflar üzerindeki etkisini ve niteliğini analiz etme.
İşlemin alacaklıların rızası dışında gerçekleştiği ve alacaklıdan devlete doğru görünmez bir servet transferi yarattığı görülür.
Tahkim veya konversiyon gibi rızaya dayalı ve hukuki bir işlem olan borç yönetimi tekniklerinden ayrım yapmak için önemlidir.
3
Bulguları maliye literatüründeki terminoloji ile eşleştirme.
Devletin borç yükünün enflasyon aracılığıyla kendiliğinden azalması durumunun literatürdeki karşılığının 'zımni itfa' olduğu sonucuna varılır.
Sınavda adaydan beklenen, tanımlanan makroekonomik sürecin doğru mali terimle eşleştirilmesidir.

Anahtar Kavram

Zımni (Gizli) İtfa
Bu soruyu puanla