Bütçe açıklarının finansmanında Merkez Bankası kaynaklarına başvurulması (monetizasyon) yöntemi ile piyasadan borçlanma (iç borçlanma) yöntemi arasındaki temel farklar dikkate alındığında; monetizasyonun ekonomi üzerindeki en belirgin ve doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- Merkez Bankası bilançosunda genişleme yaratarak rezerv para (parasal taban) miktarını doğrudan artırmasıCevap
- BPiyasadaki mevcut likiditenin kamuya transferi yoluyla özel yatırım harcamalarını dışlaması (crowding-out)
- CGelecek nesiller üzerine faiz ve anüite şeklinde doğrudan bir mali borç yükü bırakması
- DEnflasyonist etkiler aracılığıyla vergi gelirlerinin reel değerini artırarak bütçe dengesini iyileştirmesi
- EPiyasa faiz oranlarını yükselterek yerli paranın yabancı paralar karşısında değer kazanmasını sağlaması
Cevap
Monetizasyonun en doğrudan etkisi, Merkez Bankası bilançosundaki varlıklar ve yükümlülükler (rezerv para) kalemini aynı anda büyüterek ekonomideki toplam likiditeyi ve parasal tabanı artırmasıdır.
Monetizasyon (para basımı), bütçe açığının finansmanı için Merkez Bankası'nın sisteme yeni likidite enjekte etmesi sürecidir. Bu işlem, Merkez Bankası bilançosunun pasifinde yer alan 'Rezerv Para' veya 'Parasal Taban' kalemini doğrudan büyüterek ekonomideki toplam para arzını genişletir. İç borçlanmada ise piyasadaki mevcut para sadece el değiştirir, toplam miktar artmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Parasal Taban ve Monetizasyon Mekanizması