Tedarik zinciri kısıtlarından kaynaklanan yapısal arz darboğazları ile hanehalkı reel gelir kaybının eş zamanlı yaşandığı bir ekonomide, karar alıcılar yeni bir mali uyum paketi yürürlüğe koymuştur. Bu paket çerçevesinde; geleneksel cari ödeneklerin toplam bütçe içindeki nispi payı daraltılırken, teknolojik altyapı iyileştirmelerine ayrılan fiziki sermaye ödeneklerinin ve yalnızca marjinal tüketim eğilimi en yüksek olan dar gelirli kesime yönelik şarta bağlı ayni yardımların ağırlığı belirgin biçimde artırılmıştır.
Harcama türlerinin gecikmeli (zaman boyutlu) etkileri ile makroekonomik aktarım mekanizmaları dikkate alındığında, bu politika seti değişikliğinin fiyatlar genel düzeyi üzerinde yaratacağı beklenen dinamik aşağıdakilerden hangisinde en doğru şekilde ifade edilmiştir?
- Kısa dönemde altyapı yatırımlarının faktör talebi yaratması ve dar gelirlilere yapılan yardımların tüketimi uyarması nedeniyle geçici enflasyonist sürtünmeler yaşanabilecekken; uzun dönemde tamamlanan fiziki yatırımların ekonominin arz kapasitesini genişletmesiyle yapısal bir dezenflasyonist etki ortaya çıkacaktır.Cevap
- BKamu harcamalarının toplam hacmi daraltılmadığı ve piyasaya ilave likidite sürüldüğü için, harcamaların niteliği yatırım veya transfere dönüşse dahi, hem kısa hem de uzun vadede kaçınılmaz olarak enflasyonist baskılar sürekli beslenecektir.
- CTeknolojik altyapıya ayrılan fiziki sermaye ödenekleri ile personelin maaşlarını içeren cari harcamalar ekonomik sınıflandırmada aynı etki mekanizmasına sahip olduğundan, bu kompozisyon değişikliği fiyatlar üzerinde yapısal bir farklılıktan ziyade sadece bütçe büyüklüğünü değiştirecektir.
- DMali paket uygulanırken dar anlamda kamu giderleri kapsamına giren mahalli idareler ile kamu iktisadi teşebbüslerinin de yatırımlarını eş anlı artırması durumunda, paketin enflasyonu düşürücü etkisi yatırım gecikmesi yaşanmaksızın derhal görülecektir.
- EDar gelirlilere yönlendirilen ayni yardımlar niteliği itibarıyla devlet için karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet üretimini zorunlu kılan gerçek harcamalar olduğundan, bu kalemlerdeki artış kısa vadede toplam arzı uyararak enflasyonu derhal baskılayacaktır.