Soru

Zorluk: ZorGerçek Artış Nedenleri

Kamu ekonomisinde harcamaların artış nedenleri üzerine yapılan analizlerde; devletin sunduğu hizmetlerin miktarındaki, kalitesindeki veya kapsamındaki reel genişlemeyi ifade eden 'gerçek artış' ile satın alma gücü ya da bütçe tekniği gibi unsurlardan kaynaklanan 'görünüşte artış' ayrımı yapılmaktadır. Buna göre, kamu giderlerinde gözlenen aşağıdaki değişimlerden hangisi mahiyeti itibarıyla bir 'gerçek artış' nedeni olarak kabul edilemez?

  1. A
    Teknolojik gelişmelerin kamu hizmetlerinin üretim sürecine entegre edilmesiyle hizmet standartlarının ve kalitesinin yükseltilmesi
  2. B
    Hızlı kentleşme sürecinin yarattığı sosyal ve fiziksel altyapı ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yapılan yeni harcamalar
  3. Bütçe hazırlama tekniğinde 'safi usul'den (net usul) vazgeçilerek 'gayrisafi usul' (brüt usul) prensibinin benimsenmesiCevap
  4. D
    Wagner Kanunu çerçevesinde devletin üstlendiği sosyal ve ekonomik fonksiyonların toplumsal gelişimle birlikte çeşitlenmesi
  5. E
    Kamu kesiminde verimlilik artışının düşük kalması sonucu personel ücretlerinin genel fiyat düzeyinden bağımsız olarak nispi yükselmesi

Cevap

Bütçe hazırlama tekniğinde safi usulden gayrisafi usule geçilmesi bir görünüşte artış nedenidir.
Bütçe hazırlama tekniğinde 'safi usul' (gelirlerin giderlerden mahsup edilerek sadece net sonucun bütçede yer alması) yerine 'gayrisafi usul' (tüm gelir ve giderlerin ayrı ayrı bütçede gösterilmesi) yöntemine geçilmesi, bütçe rakamlarını nominal olarak büyütür. Ancak bu değişim, devletin sunduğu mal veya hizmet miktarında veya kalitesinde fiili bir artış yaratmadığı için 'görünüşte artış' olarak nitelendirilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Artış nedenlerini sınıflandır
Kamu giderleri artışları 'Gerçek' (hizmet hacmi/kalitesi artışı) ve 'Görünüşte' (nominal/muhasebesel artış) olarak ikiye ayrılır.
Sorunun kökünde istenen ayrımı yapabilmek için temel kriteri belirlemek gerekir.
2
Bütçe tekniği değişikliğini analiz et
Safi usulde giderler gelirlerden düşüldükten sonra net rakam yazılırken; gayrisafi usulde tüm giderler açıkça yazılır.
Muhasebe yöntemi değişikliği, rakamsal büyüklüğü artırsa da sunulan kamu hizmetinde bir genişleme yaratmaz.
3
Diğer seçenekleri değerlendir
Teknoloji, kentleşme, Wagner Kanunu ve Baumol etkisi (nispi fiyat artışları) kamu hizmetinin reel maliyetini veya kapsamını artırır.
Bu unsurlar doğrudan kaynak kullanımı veya hizmet kalitesiyle ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Gerçek ve Görünüşte Artış Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Enflasyon ile Baumol Etkisi arasındaki farkı, satın alma gücü ve nispi maliyetler üzerinden tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla