Soru

Zorluk: ZorEkonomik Sınıflandırma: Transfer Harcamaları

Bir kamu kurumu, piyasa fiyatı ton başına 10.00010.000 TL olan bir tarımsal ürünü, üreticiyi piyasa dalgalanmalarına karşı desteklemek amacıyla ton başına 12.00012.000 TL'den satın alarak stoklarına eklemiştir. Kurum, bu alım kapsamında üreticilere toplam 1212 milyon TL ödeme gerçekleştirmiştir.

Kamu giderlerinin sınıflandırılması ve ekonomik etkileri dikkate alındığında, bu mali işlemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Devlet, yaptığı bu ödeme karşılığında fiziki bir ürün teslim aldığı için, söz konusu işlem bütünüyle doğrudan bir mal alımına dayalı transfer harcamasıdır.
  2. İşlemin piyasa değerine denk gelen kısmı gerçek harcama, piyasa fiyatını aşan kısmı ise üreticiyi desteklemeye yönelik ekonomik transfer harcamasıdır.Cevap
  3. C
    İşlem, tarım sektörünü teşvik ederek gelecekteki üretim kapasitesini genişletmeyi amaçladığından, yapılan ödemenin tamamı yatırım harcaması olarak sınıflandırılır.
  4. D
    Alımın kurum bütçesinde yer alan bir ödeneğe dayanılarak yapılması hukuki bir zorunluluk olduğundan, ödemenin tamamı ekonomik niteliğine bakılmaksızın mali transfer sayılır.
  5. E
    Harcamanın bütünü, idare tarafından tarımı destekleme fonksiyonunu yerine getirmek için yapıldığından yalnızca kurumsal sınıflandırma kapsamında değerlendirilebilir.

Cevap

İşlemin piyasa değerine denk gelen kısmının gerçek harcama, piyasa fiyatını aşan kısmının ise üreticiyi desteklemeye yönelik ekonomik transfer harcaması olduğu ifade edilmelidir.
Devletin piyasa fiyatının üzerinde bir bedelle ürün alması maliye literatüründe bir 'karma harcama' işlemidir. Ödenen tutarın piyasa değerine (10.00010.000 TL) eşit olan kısmı, devletin ekonomiden doğrudan bir mal (tarımsal ürün stokları) çekmesini ifade ettiği için gerçek harcamadır. Piyasa fiyatını aşan tutar (2.0002.000 TL) ise devletin bir karşılık almadan, sadece üreticinin gelirini artırma ve onu koruma amacı güderek yaptığı ekonomik transfer (sübvansiyon) harcamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Alım işleminin bileşenlerini piyasa fiyatı üzerinden ayrıştırmak.
Ton başına 12.00012.000 TL'lik ödemenin 10.00010.000 TL'si piyasa değeri, geriye kalan 2.0002.000 TL'si ise piyasa fiyatı üzerindeki fazlalıktır.
Kamu maliyesinde devletin piyasa fiyatı üzerinden yaptığı müdahalelerde gerçek harcama ile transfer harcaması iç içe geçerek karma harcama oluşturabilir.
2
Piyasa değerine karşılık gelen kısmın ekonomik niteliğini belirlemek.
10.00010.000 TL'lik kısım devlete mal (tarımsal ürün) sağladığı için 'gerçek harcama'dır.
Gerçek harcamalar, devletin ekonomiden doğrudan mal veya hizmet (üretim faktörü) çektiği, milli geliri doğrudan artıran harcamalardır.
3
Piyasa fiyatını aşan kısmın ekonomik niteliğini belirlemek.
2.0002.000 TL'lik fazlalık, üreticiye ürün maliyetinin ötesinde karşılıksız bir destek sağladığı için 'ekonomik transfer' harcamasıdır.
Transfer harcamaları, devletin doğrudan bir mal çekmeksizin satın alma gücünü belirli kesimlere aktardığı işlemlerdir. Üreticiyi piyasa koşullarına karşı korumaya yönelik bu gizli ödeme bir sübvansiyondur.

Anahtar Kavram

Karma Harcamalar ve Ekonomik Sınıflandırma
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla