Soru

Zorluk: ZorFon Gelirleri

Klasik bütçe ilkelerinden biri olan "adem-i tahsis" kuralı, kamu gelirlerinin belirli bir harcamaya ayrılmamasını ve tüm gelirlerin tek bir havuzda toplanmasını öngörür. Ancak modern mali yönetimde, bazı hizmetlerin sürekliliğini ve esnekliğini sağlamak amacıyla bu kuraldan sapılarak "fon" uygulamalarına gidilebilmektedir. Buna göre, fon gelirlerinin mali niteliği ve bütçe disiplini açısından taşıdığı anlamla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bütçe bütünlüğü ve adem-i tahsis ilkelerine bir istisna teşkil ederek, belirli gelirlerin önceden belirlenmiş özel bir kamu hizmetinin finansmanına özgülenmesini ifade eder.Cevap
  2. B
    Sosyal güvenlik kurumları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları tarafından kendi üyelerinden toplanan parafiskal gelir niteliğinde olan kaynaklardır.
  3. C
    Devletin sunduğu spesifik bir hizmetten yararlananların ödediği harç ve resim gibi gelirlerin genel bütçe içinde sınırsızca kullanılmasını sağlayan bir yöntemdir.
  4. D
    Sadece devletin mülk ve teşebbüs gelirlerinden elde edilen ve kamu harcamalarının finansmanında olağanüstü durumlarda başvurulan iradi gelirlerdir.
  5. E
    Bütçe disiplinini artırmak amacıyla gelirlerin giderlere özgülenmesini tamamen yasaklayan, adem-i tahsis ilkesinin en katı uygulama biçimidir.

Cevap

Fon gelirleri, bütçenin birlik ve adem-i tahsis ilkelerine istisna teşkil ederek belirli bir hizmetin finansmanına özgülenen kaynaklardır.
Doğru yanıt, fonların temel mali karakteristiğini açıklamaktadır. Kamu maliyesinde fonlar, 'adem-i tahsis' (gelirlerin giderlere özgülenmemesi) ve 'bütünlük' ilkelerini esneterek, belirli bir gelir kaynağını sadece o amaçla kurulmuş bir hizmetin finansmanına ayırır (tahsis eder). Bu sayede bütçe bürokrasisinden kaçınılarak hizmette esneklik sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Fon kavramının tanımı ve amacı analiz edilir.
Fonların belirli bir kamu hizmetinin kesintisiz yürütülmesi için kurulduğu saptanır.
Fonun varlık sebebi tahsis (earmarking) mantığıdır.
2
Bütçe ilkeleriyle olan ilişkisi değerlendirilir.
Tüm gelirlerin tek bir havuzda toplanması (adem-i tahsis) ilkesine aykırı olduğu görülür.
Gelirlerin belirli bir gidere ayrılması, bütçe disiplini kurallarından bir sapmadır.
3
Seçenekler arasından karakteristik özelliği tanımlayan ifade belirlenir.
Tahsisli niteliği ve bütçe ilkelerine istisna oluşturması en doğru tanımdır.
Akademik ve yasal çerçevede fonlar bu şekilde tanımlanır.

Anahtar Kavram

Fon Gelirlerinin Tahsisli (Ad Tahsis) Niteliği

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun sonrası bütçe dışı fonların büyük ölçüde tasfiye edilerek bütçe kapsamına alınmasının bütçe birliği ilkesi üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla