Soru

Zorluk: OrtaFon Gelirleri

Kamu maliyesinde bütçe birliği ve adem-i tahsis ilkelerinin en temel istisnalarından biri olarak kabul edilen, belirli bir kamu hizmetinin kesintisiz yürütülmesi veya bir projenin finansmanının güvence altına alınması amacıyla oluşturulan 'fon gelirlerini' diğer vergi dışı kamu gelirlerinden ayıran temel yapısal özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Gelirlerin, devletin egemenlik gücüne dayanarak bastığı paradan elde edilen senyoraj geliri niteliğinde olması
  2. Gelirlerin doğrudan bir kamu hizmetinin finansmanına özgülenmiş (ad tahsis) olması ve bütçe disiplini içinde esneklik sağlamasıCevap
  3. C
    Kişilerin kamu hizmetlerinden yararlanma derecesine göre ödedikleri harç ve resim niteliğinde bedellerden oluşması
  4. D
    Sadece sosyal güvenlik kurumları ve mesleki kuruluşlar tarafından üyelerinden toplanan parafiskal nitelikteki ödemeler olması

Cevap

Fon gelirlerinin en temel yapısal özelliği, gelirlerin belirli bir kamu hizmetine veya projenin finansmanına doğrudan özgülenmiş (ad tahsis) olmasıdır.
Doğru seçenek, fonların bütçe birliği ve adem-i tahsis ilkelerinden saparak, gelirleri doğrudan belirli bir harcama kalemine veya hizmete (örneğin savunma sanayii, deprem konutları vb.) tahsis etmesini vurgulamaktadır. Bu durum kamu maliyesinde 'ad tahsis' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe ilkeleri ile fon ilişkisinin analizi
Bütçenin 'adem-i tahsis' ilkesi, gelirlerin belirli giderlere özgülenmemesini emreder; ancak fonlar bu kuralın istisnasıdır.
Fonlar, belirli bir amaca yönelik 'ad tahsis' (özgüleme) esasına göre çalışır.
2
Fon gelirlerinin diğer vergi dışı gelirlerle karşılaştırılması
Harçlar hizmet karşılığıdır, senyoraj para basma geliridir, parafiskal gelirler ise kurum odaklıdır.
Fonları ayıran nokta, hizmette süreklilik ve esneklik sağlamak için bütçe disiplini dışında veya içinde özel bir havuz oluşturulmasıdır.

Anahtar Kavram

Ad Tahsis (Özgüleme) İlkesi

Daha Fazla Pratik

Bütçe içi ve bütçe dışı fon ayrımını ve 5018 sayılı Kanun'un bu ayrıma getirdiği kısıtlamaları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla