Bir ekonomide devlet, özel sektörün rekabet gücünü artırmak ve bölgesel kalkınma farklılıklarını azaltmak amacıyla organize sanayi bölgelerine yönelik geniş çaplı ulaşım ve enerji altyapısı projelerini hayata geçirmiştir. Projelerin finansmanı büyük ölçüde yurt içi piyasalardan borçlanılarak sağlanmıştır. Uygulamanın ilk yılında piyasa faiz oranlarında bir miktar yükseliş ve buna bağlı olarak özel kesim makine-teçhizat yatırımlarında yavaşlama görülmüş; ancak projelerin tamamlanmasını izleyen yıllarda, bölgedeki özel firmaların birim üretim maliyetlerinde belirgin bir düşüş ve toplam üretim hacminde artış kaydedilmiştir.
Maliye teorisi kapsamında, bu senaryoda gözlemlenen ekonomik etkileşimleri en doğru şekilde açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- Altyapı yatırımları uzun vadede pozitif dışsallık sağlayarak özel sektörün marjinal maliyetlerini düşürmüş ve toplam arzı artırmış; ancak kısa vadede finansman yöntemi nedeniyle kısmi bir mali dışlama (crowding-out) etkisine yol açmıştır.Cevap
- BUygulanan altyapı projeleri, doğası gereği faydası bir yılla sınırlı olan cari harcamalar kapsamında olduğundan, uzun vadedeki üretim artışı arz kapasitesindeki kalıcı genişlemeden ziyade, salt efektif talebin uyarılmasından kaynaklanmıştır.
- CKısa vadede faiz oranlarındaki yükseliş ve makine-teçhizat yatırımlarındaki yavaşlama, kamu borçlanmasının özel sektör fon arzını artırarak dışlama etkisini tamamen engellediğinin ve yatırımları teşvik ettiğinin temel göstergesidir.
- DDevletin yurt içi borçlanma ile finanse ettiği bu tür büyük ölçekli harcamalar, ekonominin kapasite kullanım oranına bakılmaksızın mutlak surette enflasyonist etki doğuracağından, gözlemlenen üretim hacmi artışı reel değil nominal bir büyümedir.
- EKamu altyapı harcamaları, Rozenberg sınıflandırmasına göre kaynak tüketmeyen harcamalar statüsünde yer aldığından, üretim kapasitesini doğrudan etkilemek yerine yalnızca sosyal transfer mekanizmaları aracılığıyla dolaylı bir teşvik sağlamıştır.