Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Giderlerinin Üretim Üzerindeki Etkileri

Tam istihdam seviyesine yakın faaliyet gösteren bir ekonomide, devletin mal ve hizmet alımlarını (gerçek harcamalarını) piyasadan iç borçlanma yoluyla finanse ederek önemli ölçüde artırdığı varsayılmaktadır.

Bu durumun makroekonomik dengeler ve reel üretim üzerindeki etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi iktisadi olarak en geçerlidir?

  1. Kamu sektörünün artan fon talebi piyasa faiz oranlarını yukarı yönlü baskılayarak özel kesim yatırımlarını caydırır ve üretim kompozisyonunda özel sektör aleyhine bir daralma (dışlama etkisi) yaratır.Cevap
  2. B
    Söz konusu harcamalar; nitelik olarak tüketim veya personel gideri kapsamında cari harcamalar olsa dahi, piyasaya nakit girişi sağladığından doğrudan sermaye teçhizatı yatırımına dönüşerek reel kapasiteyi anında artırır.
  3. C
    Mal ve hizmet alımları, devletin kişi veya kurumlara herhangi bir hizmet karşılığı olmaksızın yaptığı doğrudan gelir aktarımları olduğundan, firmaların maliyetlerini düşürerek arz yönlü bir üretim artışı sağlar.
  4. D
    Kamu kesimi bu borçlanmayı ve harcamayı sosyal fayda maksimizasyonu güdüsüyle gerçekleştirdiği için, özel sektörün kâr odaklı üretim kararları üzerinde herhangi bir finansal veya miktar baskısı oluşmaz.
  5. E
    Kamu harcamalarındaki tüm artışlar, ekonominin sahip olduğu arz esnekliği veya mevcut istihdam düzeyinden bağımsız olarak her koşulda doğrudan enflasyon yaratacağından, reel üretim hacmi istisnasız olarak daralır.

Cevap

Kamu harcamalarının iç borçlanma ile finanse edilmesi faiz oranlarını artırarak özel sektör yatırımlarını dışlar (crowding-out etkisi).
Tam istihdam seviyesine yakın bir ekonomide, devletin iç borçlanmaya giderek kaynak talebini artırması faiz oranlarını yükseltir. Yüksek faiz oranları özel kesimin yatırım şevkini kırar. Piyasada mevcut olan kıt kaynakların kamu tarafından mal ve hizmet alımı için kullanılması, özel sektörün yatırımlarını ve dolayısıyla üretim kapasitesini daraltır. Literatürde bu duruma 'dışlama etkisi' (crowding-out) denir.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonominin mevcut durumunu analiz etme
Ekonomi tam istihdam seviyesine yakındır, yani atıl kapasite oldukça sınırlıdır.
Atıl kapasitenin olmaması, artan talebin üretim miktarından ziyade fiyatlar ve kaynak maliyetleri üzerinde baskı yaratacağını gösterir.
2
Finansman yönteminin piyasalara etkisini belirleme
Devlet, mal ve hizmet alımlarını iç borçlanma ile finanse etmektedir. Bu durum ödünç verilebilir fon piyasasında fon talebini artırır.
Artan fon talebi piyasa faiz oranlarının yükselmesine neden olur.
3
Faiz oranlarındaki artışın reel sektör (özel kesim) üzerindeki yansımasını değerlendirme
Yükselen faiz oranları, özel sektör için yatırım maliyetlerini artırır ve kârlılığı düşen yatırımlardan vazgeçilmesine yol açar.
Devletin kaynakları kendisine çekmesi, özel yatırımların azalmasına ve dolayısıyla üretimde özel sektör payının daralmasına (dışlama etkisi) neden olur.

Anahtar Kavram

Kamu harcamalarının finansman şeklinin özel sektör yatırımları ve üretim üzerindeki dışlama (crowding-out) etkisi.
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Giderlerinin Üretim Üzerindeki Etkileri

Bu konudan daha fazla soru