Soru

Zorluk: Orta2001 Sonrası Borçlanma ve 4749 Sayılı Kanun

Bir büyükşehir belediyesi, kentiçi raylı sistem ağını genişletmek amacıyla uluslararası bir finans kuruluşundan proje kredisi temin etmeyi planlamaktadır. Belediyenin kendi öz gelirleri krediye teminat olarak gösterilecek olup, projenin finansmanı için merkezi yönetimden herhangi bir hazine garantisi talep edilmeyecektir.

Buna göre, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un getirdiği mali disiplin kuralları çerçevesinde, söz konusu mahalli idarenin bu dış finansman süreciyle ilgili izlemesi gereken usul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Olası bir temerrüt durumunda likidite sıkışıklığı yaşanmaması için, kredi tutarının belirli bir yüzdesinin peşin olarak Merkez Bankası nezdindeki Risk Hesabına yatırılması şartıyla borçlanılabilir.
  2. B
    Alınacak dış kredi tutarı, o yılki merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenen net borçlanma limitinden düşülerek bütçe dengesine yansıtılmak zorundadır.
  3. Hazine garantisi talep edilmese dahi, ülkenin toplam dış yükümlülüklerinin izlenebilmesi amacıyla dış borçlanma işlemi için Hazine ve Maliye Bakanlığından ön izin alınması zorunludur.Cevap
  4. D
    Sağlanacak kredi döviz cinsinden olsa bile, alacaklı kurumun Türkiye'deki şubesi üzerinden işlem yapılması durumunda yerleşiklik esasına göre işlem iç borç sayılır ve Hazine izninden muaf tutulur.
  5. E
    Belediye, merkezi yönetim bütçesi kapsamı dışında yer aldığından ve kendi öz kaynaklarını teminat gösterdiğinden hiçbir merkezi idare onayına tabi olmadan doğrudan sözleşme imzalayabilir.

Cevap

Hazine garantisi talep edilmese dahi dış borçlanma işlemi için Hazine ve Maliye Bakanlığından ön izin alınması zorunludur.
4749 sayılı Kanun'un getirdiği en önemli mali disiplin araçlarından biri, kamunun dış finansman yükünün tek elden izlenmesi ve yönetilmesidir. Kanun'a göre, kamu kurum ve kuruluşları (büyükşehir belediyeleri dahil), herhangi bir Hazine garantisi talep etmeseler dahi, uluslararası piyasalardan veya dış finansman kuruluşlarından borçlanabilmek için Hazine ve Maliye Bakanlığından ön izin almak mecburiyetindedir. Bu durum, ülkenin toplam dış borç stokunun kontrol altında tutulmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
4749 sayılı Kanun'un dış borçlanma tanımı ve kapsamını değerlendirmek.
Kanun, hangi kamu kurumu olursa olsun yurt dışı piyasalardan sağlanan her türlü finansmanı kamu dış borcu veya dış finansmanı olarak değerlendirir.
Ülkenin konsolide dış borç stokunun sağlıklı hesaplanabilmesi için tek elden takip zorunludur.
2
Hazine garantisi kavramı ile borçlanma izni kavramı arasındaki farkı incelemek.
Bir idarenin Hazine garantisi istememesi, onun bağımsızca dış borç sözleşmesi imzalayabileceği anlamına gelmez. Hazine izni, garantiden bağımsız bir idari şarttır.
2001 krizi öncesi denetimsiz yapılan mahalli idare ve KİT dış borçlanmalarının ülkenin kredi notunu ve makro dengelerini bozması nedeniyle 4749 sayılı Kanun ile katı izin prosedürleri getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Garantisiz Dış Borçlanmalarda İzin Prosedürü
Bu soruyu puanla