Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Kamu gelirlerinin 'kamu hukuku gelirleri' ve 'özel hukuk gelirleri' olarak iki temel kategoriye ayrılmasında, devletin geliri elde ederken büründüğü sıfat ve hukuki ilişkinin niteliği belirleyicidir. Bu çerçevede; devletin mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler) ile vergi, harç ve resim gibi kamu hukuku gelirleri karşılaştırıldığında, özel hukuk gelirleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Devlet, bu gelirleri elde ederken egemenlik gücüne (jus imperii) değil, 'jus gestionis' (özel yönetim) sıfatına dayanır.
  2. B
    Taraflar arasındaki hukuki ilişki kural olarak eşitlik ilkesi çerçevesinde, sözleşme serbestisine dayalı olarak kurulur.
  3. C
    Gelirin miktarının belirlenmesinde devletin tek taraflı iradesinden ziyade piyasa koşulları ve tarafların rızası esastır.
  4. D
    Sözleşmeden doğan uyuşmazlıkların çözümünde kural olarak idari yargı değil, adli yargı (hukuk mahkemeleri) yetkilidir.
  5. Alacağın vadesinde ödenmemesi halinde, devletin sahip olduğu kamu gücü ayrıcalıkları gereği 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanarak cebri tahsilat yapılır.Cevap

Cevap

Alacağın tahsilinde 6183 sayılı Kanun'un uygulanacağını belirten ifade yanlıştır; bu gelirler için İcra ve İflas Kanunu hükümleri geçerlidir.
Özel hukuk gelirleri (mülk ve teşebbüs gelirleri), devletin piyasa ekonomisi kuralları çerçevesinde elde ettiği gelirlerdir. Bu gelirlerin en önemli özelliği, devletin egemenlik gücünü kullanmamasıdır. Dolayısıyla, bu alacaklar vadesinde ödenmediğinde devlet, vergi veya harçlarda olduğu gibi 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un sunduğu hızlandırılmış ve ayrıcalıklı cebri icra yollarını kullanamaz. Bunun yerine, herhangi bir özel hukuk kişisi gibi İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre takip başlatmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir türünün hukuki niteliğini belirlemek
Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin özel hukuk kişisi gibi hareket ederek elde ettiği 'özel hukuk gelirleri'dir.
Bu gelirler egemenlik gücüne (jus imperii) değil, sözleşme serbestisine dayanır.
2
Uyuşmazlık ve tahsilat rejimini analiz etmek
Özel hukuk gelirlerinden doğan uyuşmazlıklar adli yargıda çözülür ve tahsilatında genel hükümler uygulanır.
Devlet bu ilişkide kamu gücü ayrıcalıklarına sahip değildir.
3
Tahsil usulü kanunlarını karşılaştırmak
6183 sayılı Kanun sadece kamu gücüne dayanan kamu alacakları için geçerlidir; özel hukuk alacakları için İcra ve İflas Kanunu uygulanır.
Cebri icra usulü, gelirin hukuki kaynağına (kamu hukuku vs. özel hukuk) göre değişir.

Anahtar Kavram

Özel hukuk gelirlerinin (jus gestionis) kamu gücü ayrıcalıklarından yoksun olması ve genel hükümlere tabi olması.

Daha Fazla Pratik

Devletin egemenlik gücüne dayanmasına rağmen 'yarı karşılıklı' olan harçlar ile özel hukuk gelirleri arasındaki farkı inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Bu konudan daha fazla soru