Examkin

Soru

Zorluk: ZorSeligman'ın Gelir Sınıflandırması

E. R. A. Seligman’ın kamu gelirlerini 'özel fayda' ve 'kamu yararı' dengesine göre sıraladığı hiyerarşide, ödemelerin 'fiyat' niteliğinden uzaklaşıp 'vergi'ye yaklaşması, bireyin elde ettiği somut menfaatin yerini toplumsal yarara bırakmasıyla gerçekleşir. Buna göre; devletin gerçekleştirdiği bir yatırım sonucunda mülkiyet değeri artan bireyin bu 'ranttan' pay vermesi esasına dayanan ve Seligman hiyerarşisinde 'harç' ile 'vergi' arasında konumlanan gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. ŞerefiyeCevap
  2. B
    Harç
  3. C
    Vergi
  4. D
    Özel Ekonomi Gelirleri
  5. E
    Parafiskal Gelirler

Cevap

Seligman hiyerarşisinde mülkiyet değer artışına dayanan ve harç ile vergi arasında konumlanan gelir türü şerefiyedir.
Doğru yanıt olan şerefiye, Seligman'ın hiyerarşisinde 'özel fayda' ile 'kamu yararı' unsurlarının dengelendiği kritik bir noktadadır. Bireyin mülkünde meydana gelen değer artışı (özel fayda) nedeniyle devletin bu artıştan pay alması (cebir/kamu yararı) esasına dayanır. Bu konumuyla, hizmetin kullanımına bağlı olan harçtan daha cebri, hiçbir özel fayda gözetilmeyen vergiden ise daha somut bir menfaate dayalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seligman'ın sınıflandırma kriterini analiz et.
Gelirler; sunulan hizmetten elde edilen 'özel fayda' (individual benefit) ile toplumun bütününe sağlanan 'kamu yararı' (public interest) arasındaki ağırlığa göre sıralanır.
Bu ayrım, ödemenin gönüllü bir fiyattan cebri bir vergiye dönüşüm sürecini anlamayı sağlar.
2
Hiyerarşik sıralamayı oluştur.
Sıralama: Fiyat (Tam özel fayda) → Harç (Özel fayda > Kamu yararı) → Şerefiye (Özel fayda < Kamu yararı + Cebir artışı) → Vergi (Tam kamu yararı + Tam cebir).
Her aşamada özel fayda azalırken, cebir unsuru ve kamu yararı artar.
3
Soru metnindeki spesifik özelliği (rant/mülkiyet artışı) eşleştir.
Kamu yatırımı (yol, park vb.) nedeniyle gayrimenkul değeri artanların ödediği tutar şerefiyedir.
Şerefiye, harca göre daha cebri, vergiye göre ise daha özel fayda odaklı (mülkün değerlenmesi) olduğu için tam orta noktada yer alır.

Anahtar Kavram

Seligman'ın Gelir Yelpazesi

Daha Fazla Pratik

Seligman hiyerarşisinde 'Fiyat' ile 'Harç' arasındaki farkları, özellikle 'Yarı-Cebri' nitelik açısından tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Seligman'ın Gelir Sınıflandırması

Bu konudan daha fazla soru