Kamu ekonomisi literatüründe kamu gelirlerinin sınıflandırılmasına yönelik geliştirilen Seligman modelinde; gelirler, sunulan hizmetten elde edilen "özel fayda" ile toplumun bütününe sağlanan "kamu yararı" arasındaki dengeye göre bir hiyerarşiye tabi tutulur.
Seligman’ın bu hiyerarşik yaklaşımı dikkate alındığında, kamu fiyatından başlayıp vergiye kadar uzanan süreçte meydana gelen değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Ödemelerdeki iradi nitelik kademeli olarak azalırken, devletin egemenlik gücüne dayalı cebir unsuru artmaktadır.Cevap
- BHizmetin finansmanında yararlanma ilkesi güçlenirken, ödeme gücü ilkesi zamanla önemini yitirmektedir.
- CGelirlerin sadece özel hukuk sözleşmelerine dayalı olarak tahsil edilme eğilimi artmaktadır.
- DBireysel özel faydanın toplumsal yarara olan oranı artmakta ve hizmet maliyeti tamamen kullanıcıya yüklenmektedir.
- EŞerefiye, harçlara göre daha yüksek düzeyde bir özel fayda içermesi nedeniyle vergiye en uzak noktada yer almaktadır.
Cevap
Ödemelerdeki iradi nitelik kademeli olarak azalırken, devletin egemenlik gücüne dayalı cebir unsuru artmaktadır.
Seligman'ın sınıflandırmasına göre, kamu fiyatından başlayıp vergiye doğru gidilen hiyerarşik süreçte; hizmetten sağlanan bireysel (özel) fayda azalırken, toplumsal yarar unsuru ağırlık kazanır. Buna bağlı olarak, bireyin ödeme yapıp yapmama konusundaki serbestisi (iradi nitelik) yerini devletin egemenlik gücüne dayalı zorlamaya (cebir unsuru) bırakır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Seligman'ın Kamu Geliri Spektrumu (Özel Fayda vs. Kamu Yararı)
Daha Fazla Pratik
Seligman hiyerarşisindeki her bir aşamanın (harç, şerefiye vb.) hangi tür kamu hizmetleri için uygun olduğunu örneklerle çalışarak kavramı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s