Soru

Zorluk: Çok zorDar Anlamda Kamu Gideri Kapsamı

Makroekonomik analizlerde ve maliye politikası uygulamalarında kamu kesiminin büyüklüğü ölçülürken, idari ve mali yapılanma kriterlerine göre 'dar anlamda' ve 'geniş anlamda' kamu gideri ayrımına gidilmektedir. Bir kamu harcamasının dar anlamda kamu gideri sayılabilmesi için, harcamayı yapan kurumun 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda belirtilen merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden biri olması şarttır. Kurumların kendi özel bütçesine veya tüzel kişiliğine sahip olması, tek başına onları dar anlamda kamu hacminin dışına çıkarmaz.

Bu teorik ve yasal çerçeveye göre, aşağıdaki kurumsal harcama kalemlerinden hangisi makroekonomik olarak 'dar anlamda kamu gideri' hacmi içerisinde yer almaktadır?

  1. A
    Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından iş arayan vatandaşlara yönelik düzenlenen aktif işgücü eğitim programı giderleri
  2. B
    Makina ve Kimya Endüstrisi (MKE) A.Ş. tarafından mühimmat üretim kapasitesini artırmak amacıyla yapılan tesis yatırım harcamaları
  3. Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen taşkın koruma ve sulama kanalı inşaatı projelerinin yatırım giderleriCevap
  4. D
    Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) eliyle dezavantajlı gruplara sağlanan nakdi ve ayni kışlık yakacak yardımı ödemeleri
  5. E
    Büyükşehir belediyelerine bağlı Su ve Kanalizasyon İdareleri tarafından gerçekleştirilen içme suyu isale hattı yenileme harcamaları

Cevap

Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen taşkın koruma ve sulama kanalı inşaatı projelerinin yatırım giderleri
Maliye teorisinde 'dar anlamda kamu gideri', doğrudan devlet tüzel kişiliğini temsil eden ve bütçeleri yasama organınca onaylanan Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelerin harcamalarını ifade eder. Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, tüzel kişiliği ve özel gelirleri bulunmasına rağmen 5018 sayılı Kanun'un (II) sayılı cetvelinde 'Özel Bütçeli İdareler' arasında yer alır. Özel bütçeli idareler merkezi yönetim bütünlüğünün bir parçası olduğundan, DSİ'nin gerçekleştirdiği harcamalar dar anlamda kamu gideri kapsamında değerlendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Dar anlamda kamu giderinin kavramsal ve yasal sınırlarını belirle.
Dar anlamda kamu gideri, 5018 sayılı Kanun'a göre Merkezi Yönetim Bütçesi kapsamındaki idarelerin (Genel Bütçe, Özel Bütçe, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar) harcamalarıdır.
Harcamanın dar veya geniş anlamda olduğunu kurumun idari statüsü ve yer aldığı bütçe cetveli belirler.
2
Seçeneklerdeki kurumların 5018 sayılı Kanun'daki yerlerini ve statülerini analiz et.
İŞKUR Sosyal Güvenlik Kurumudur. Su ve Kanalizasyon İdareleri Mahalli İdaredir. MKE A.Ş. KİT benzeri devlet şirketidir. SYDV özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir vakıftır. DSİ ise II sayılı cetvelde yer alan bir Özel Bütçeli İdaredir.
Kurumların statülerinin tek tek tespit edilmesi, merkezi yönetim dışında kalanların elenmesini sağlar.
3
Merkezi yönetim kapsamında olan (dar anlamda kamu gideri yapan) kurumu tespit et.
DSİ, özel bütçeli bir idare olarak doğrudan merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer aldığı için harcamaları dar anlamda kamu gideridir.
Özel bütçeli kurumların ayrı bir tüzel kişiliği olsa da devlet tüzel kişiliğinin bir uzantısı olarak merkezi yönetim hacmine dahildirler.

Anahtar Kavram

Dar ve Geniş Anlamda Kamu Gideri Ayrımı ve 5018 Sayılı Kanun Kurumsal Sınıflandırması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla