Soru

Zorluk: Çok zorDar Anlamda Kamu Gideri Kapsamı

Maliye teorisinde kamu kesiminin mali hacmi ölçülürken harcamayı gerçekleştiren kurumun hukuki ve idari statüsü dikkate alınarak 'dar anlamda' ve 'geniş anlamda' kamu gideri ayrımı yapılmaktadır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun bütçe tasnif sistemi de bu teorik çerçeveyle uyumludur ve dar anlamdaki harcamaları 'merkezi yönetim' şemsiyesi altında toplar.

Tamamen bu hukuki ve kurumsal ayrıma odaklanan bir Sayıştay denetçisinin, sadece dar anlamda kamu giderlerinin toplam hacmini hesapladığı bir raporda, aşağıdaki harcama işlemlerinden hangisini mali bilançoya doğrudan dahil etmesi zorunludur?

  1. A
    Türk Havacılık ve Uzay Sanayii Anonim Şirketi (TUSAŞ) tarafından milli savunma projeleri kapsamında yürütülen Ar-Ge harcamaları
  2. B
    Türkiye İhracatçılar Meclisinin (TİM) yurt dışı fuar organizasyonları için kendi bütçesinden yaptığı tanıtım giderleri
  3. C
    Kalkınma ajanslarının, bölgesel girişimcilik projelerini desteklemek amacıyla aktardığı hibe niteliğindeki ödemeler
  4. Mesleki Yeterlilik Kurumunun (MYK) ulusal meslek standartlarının belirlenmesi ve yayımlanması amacıyla gerçekleştirdiği hizmet alımı giderleriCevap
  5. E
    İşsizlik Sigortası Fonu bütçesinden hak sahibi vatandaşlara gerçekleştirilen kısa çalışma ödeneği transferleri

Cevap

Mesleki Yeterlilik Kurumunun (MYK) ulusal meslek standartlarının belirlenmesi ve yayımlanması amacıyla gerçekleştirdiği hizmet alımı giderleri
Doğru cevap olan Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) işlemi, 5018 sayılı Kanun'a ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen 'Özel Bütçeli İdareler' arasında yer alır. Maliye teorisinde 'dar anlamda kamu giderleri', yalnızca devletin tüzel kişiliği altında işleyen Merkezi Yönetim (Genel Bütçe, Özel Bütçe ve Düzenleyici-Denetleyici Kurumlar) harcamalarından oluşur. MYK'nın bütçesi merkezi yönetim çatısı altında olduğundan, harcamaları dar anlamda kamu gideri bilançosuna dahil edilmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dar ve geniş anlamda kamu gideri ayrımının teorik temelini hatırla.
Dar anlamda kamu giderleri sadece devletin (merkezi yönetimin) harcamalarını kapsar. Geniş anlamda olanlar ise buna mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları, KİT'ler ve parafiskal kuruluşları ekler.
Sorunun çözüm anahtarı, kurumların yürüttükleri hizmetin öneminden ziyade hukuki ve bütçesel statülerinin tespit edilmesidir.
2
5018 sayılı Kanun'daki 'Merkezi Yönetim' kapsamını tanımla.
Merkezi Yönetim; Genel Bütçeli İdareler (I), Özel Bütçeli İdareler (II) ve Düzenleyici/Denetleyici Kurumları (III) kapsar.
Dar anlamda kamu gideri bütçelerinin yasal karşılığı 5018 sayılı Kanun'daki ilk üç cetveldir.
3
Seçeneklerdeki kurumların idari statülerini 5018 sayılı Kanun'a göre sınıflandır.
TUSAŞ şirket statüsündedir. TİM parafiskal kuruluştur. Kalkınma ajansları ayrı idari yapılardır. İşsizlik Fonu sosyal güvenlik/fon niteliğindedir. Mesleki Yeterlilik Kurumu ise Özel Bütçeli bir idaredir (II sayılı cetvel).
Doğru idareyi tespit etmek için kurumsal statülerin netleştirilmesi şarttır.
4
Sadece merkezi yönetim kapsamında olan seçeneği belirle.
Merkezi yönetim bütçesi içinde yer aldığı için yalnızca Mesleki Yeterlilik Kurumunun harcaması dar anlamda kamu gideridir.
Rapora sadece dar anlamdaki harcamalar dahil edilecektir.

Anahtar Kavram

Dar ve Geniş Anlamda Kamu Gideri Ayrımı / Merkezi Yönetim Kapsamı
Bu soruyu puanla