Soru

Zorluk: KolayOtomatik İstikrar Sağlayıcı Araçlar

Ekonomik konjonktürdeki dalgalanmaların şiddetini azaltmak amacıyla, yasama veya yürütme organının yeni bir yasal düzenleme yapmasına ya da idari karar almasına gerek kalmaksızın kendiliğinden işleyen mekanizmalara 'otomatik istikrar sağlayıcılar' denilmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu nitelikteki mali araçlardan biridir?

  1. Artan oranlı gelir vergisiCevap
  2. B
    Kamu personeli maaşlarına ek zam yapılması
  3. C
    Yeni bir otoyol projesi inşaatının başlatılması
  4. D
    KDV oranlarının Cumhurbaşkanı Kararı ile düşürülmesi
  5. E
    Formül esnekliği uygulamasına geçilmesi

Cevap

Artan oranlı gelir vergisi, herhangi bir yasal düzenlemeye gerek duymadan konjonktürle ters yönde hareket ettiği için otomatik istikrar sağlayıcıdır.
Artan oranlı gelir vergisi, kişilerin geliri arttıkça onları daha yüksek vergi dilimlerine sokarak toplam talebi frenler; gelir azaldığında ise daha düşük dilimlere sokarak harcanabilir geliri korur. Bu süreç hiçbir yeni yasaya gerek duymadan kendiliğinden işlediği için tipik bir otomatik istikrar sağlayıcıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Otomatik istikrar sağlayıcı kavramını tanımla.
Bu araçlar, ekonomik durgunluk veya genişleme dönemlerinde meclis kararına gerek duymadan kendiliğinden devreye girer.
Soruda istenen 'yasal düzenleme gerektirmeyen' aracı bulmak için temel tanım budur.
2
Seçeneklerdeki araçların işleyiş mekanizmasını incele.
Kamu maaşları, otoyol projeleri ve KDV oranı değişiklikleri 'karar' gerektirirken; artan oranlı vergi sisteminde gelir arttıkça ödenecek vergi kendiliğinden artar.
İradi (ihtiyari) araçlar ile otomatik araçlar arasındaki temel farkı ayırt etmek gerekir.
3
Doğru aracı teyit et.
Artan oranlı gelir vergisi, ekonominin ısındığı dönemlerde vergileri artırarak, soğuduğu dönemlerde ise azaltarak istikrar sağlar.
Otomatik istikrar sağlayıcıların en bilinen örneğidir.

Anahtar Kavram

Otomatik İstikrar Sağlayıcılar

İpuçları

1
Bu araçlar için meclisin toplanıp yeni bir karar almasına gerek yoktur.
2
En yaygın örnekleri arasında artan oranlı vergiler ve işsizlik sigortası bulunur.

Daha Fazla Pratik

İşsizlik sigortasının durgunluk dönemlerinde bütçe dengesi üzerindeki otomatik etkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla