Soru

Zorluk: OrtaTemel Kavramlar ve Metodoloji

Kamu Tercihi Teorisi (Public Choice), metodolojik bireycilik (methodological individualism) ilkesini temel alarak siyasal süreci analiz eder. Bu çerçevede teori, geleneksel maliye yaklaşımlarının aksine 'kamu yararı' (public interest) kavramının bireysel tercihlerden bağımsız, nesnel ve önceden belirlenmiş bir içeriğe sahip olduğunu reddeder.

Buna göre, Kamu Tercihi yaklaşımında 'kamu yararı' kavramı aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilmelidir?

  1. Bireysel tercihlerin ötesinde nesnel bir hedef değil; rasyonel bireylerin üzerinde uzlaştığı ortak kurallar ve süreçler bütünüdür.Cevap
  2. B
    Toplumdaki tüm bireylerin elde ettiği toplam faydanın aritmetik olarak maksimize edilmesidir.
  3. C
    Devletin bekası ve toplumsal düzenin korunması için uzman bürokratlarca belirlenen stratejik amaçlardır.
  4. D
    Piyasa başarısızlıklarını gidermek amacıyla devletin rasyonel bir dışsal güç olarak gerçekleştirdiği müdahalelerdir.
  5. E
    Demokratik bir oylama sonucunda çoğunluğun tercihlerinin azınlık üzerinde mutlak hakimiyet kurmasıdır.

Cevap

Kamu yararı, rasyonel bireylerin üzerinde uzlaştığı ortak kurallar ve süreçler bütünüdür.
Kamu Tercihi perspektifinde devlet, bireylerin ortak amaçlarını gerçekleştirmek için kullandıkları bir araçtır. Bu nedenle 'kamu yararı', bireylerin üzerinde anlaştığı anayasal oyun kuralları ve bu kurallar dahilinde gerçekleşen gönüllü etkileşimlerin (mübadelenin) bir sonucu olarak tanımlanır; yani önceden belirlenmiş bir çıktı değil, rızaya dayalı bir süreçtir.

Adım Adım Çözüm

1
Metodolojik temelin belirlenmesi
Analiz birimi olarak 'birey' seçilmiştir.
Kamu Tercihi Teorisi'nde devlet veya toplum gibi kolektif yapıların kendine ait bir iradesi veya tercihi olamaz.
2
Geleneksel kamu yararı tanımının sorgulanması
Nesnel veya dışsal bir kamu yararı kavramı reddedilir.
Bireylerden bağımsız bir kamu yararı tanımı, metodolojik bireycilik ilkesiyle ve bireysel egemenlik anlayışıyla çelişir.
3
Yeni tanımın oluşturulması
Kamu yararı, bir 'süreç' ve 'uzlaşma' sonucu olarak tanımlanır.
Siyasetin bir mübadele (catallaxy) süreci olarak görülmesi, kamu yararının ancak bireylerin üzerinde anlaştığı kurallar (anayasal iktisat) çerçevesinde anlam kazanmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Metodolojik Bireycilik ve Siyasal Mübadele (Katallaksi)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla