Soru

Zorluk: OrtaBütçenin Tanımı ve Temel Nitelikleri

Bütçe, devletin gelecekteki belirli bir dönemine ilişkin gelir ve gider tahminlerini içeren, bu giderlerin yapılmasına ve gelirlerin toplanmasına izin veren hukuki ve siyasi bir belgedir. Bütçenin bu temel nitelikleri ve hukuki karakteri göz önüne alındığında, bütçe kanununun giderler ve gelirler açısından işlevi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Giderlerin yapılmasına olanak sağlayan bir üst sınır (tavan) niteliğindeyken, gelirlerin toplanması için bir tahmin ve yetki belgesidir.Cevap
  2. B
    Genel, sürekli ve objektif hukuk kuralları içeren bir maddi kanun olarak, vergi kanunlarını bütçe süresince yürürlükten kaldırma gücüne sahiptir.
  3. C
    Bütçe hakkı uyarınca, bütçeyi hazırlama ve uygulama yetkisi bütünüyle halkın doğrudan temsilcisi olan yasama organına aittir.
  4. D
    Önceden izin ilkesi gereği, bütçe kanunu geçmiş mali yıl içerisinde yapılmış olan harcamaların yasallığını denetleyen bir aklama belgesidir.
  5. E
    Bütçenin mali niteliği, kamu giderlerinin finansmanını sağlamakla sınırlı olup makroekonomik istikrar üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.

Cevap

Bütçe, giderler için bir harcama yetkisi ve üst sınır (tavan) niteliği taşırken, gelirler için bu gelirlerin toplanmasına izin veren bir tahmin belgesidir.
Bütçe kanunu, yürütme organına kamu harcamalarını yapabilmesi için verilen bir harcama yetkisidir ve bu yetki kanunen belirlenen tutarın (ödeneğin) aşılmamasını emreder; bu nedenle giderler için bir 'tavan' niteliğindedir. Öte yandan gelirler, önceden mevcut olan vergi kanunlarına dayanılarak toplanır ve bütçedeki tutarlar sadece o yıl ne kadar gelir elde edileceğine dair bir 'tahmin' ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçenin tanımı ve hukuki niteliğini analiz etme.
Bütçe bir 'önceden izin' belgesidir. Yasama organı, yürütme organına harcama yapma ve gelir toplama yetkisi verir.
Bütçenin temelinde yasama organının halk adına sahip olduğu bütçe hakkı yatar.
2
Giderler açısından bütçenin anlamını belirleme.
Giderler için bütçede yer alan rakamlar bir 'üst sınır' (tavan) niteliğindedir; yani bu rakamın üzerinde harcama yapılamaz (ödenek üstü harcama yasağı).
Yürütmenin kamu kaynaklarını kullanırken yasama organının koyduğu sınırlara uyması zorunludur.
3
Gelirler açısından bütçenin anlamını belirleme.
Gelirler için bütçedeki rakamlar bir 'tahmin'dir. Gelirlerin toplanması bütçe kanununa değil, vergi kanunlarına dayanır.
Vergi ve benzeri mali yükümlülükler ancak kanunla (maddi kanun) konulabilir; bütçe sadece bunların o yıl içindeki tahsilatına izin verir.

Anahtar Kavram

Bütçenin Yetki ve Tahmin Niteliği
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla