Kamu kaynaklarının tahsisinde geleneksel yöntemleri modernize etmek isteyen bir mali idare, bütçe hazırlık sürecinde ödeneklerin "personel gideri" veya "tüketime yönelik mal ve malzeme alımı" gibi girdi odaklı ekonomik kodlar yerine; "Tarımsal Sürdürülebilirlik ve Gıda Arz Güvenliği" başlığı altında gruplandırılan hizmet hedeflerine göre talep edilmesini kararlaştırmıştır. Bu sistemde temel amaç, paranın hangi nesnel kaleme harcandığından ziyade, harcama sonucunda hangi toplumsal ihtiyacın ne ölçüde karşılandığını ve hangi amaçlara ulaşıldığını belirlemektir.
Buna göre, söz konusu kurumda uygulanmaya başlanan bütçeleme yaklaşımının temel ayırt edici özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- AGirdilerin çıktıya dönüştürülme sürecindeki operasyonel verimliliğin ve birim maliyetlerin ölçülmesine odaklanılması.
- BÖdeneklerin, kamu idarelerinin örgütsel hiyerarşisi ve birimlerin idari büyüklüğü esas alınarak dikey bir yapıda dağıtılması.
- Kaynak tahsisinin, toplumsal ihtiyaçları karşılamaya yönelik olarak tanımlanmış spesifik amaçlar ve programlar bazında yapılması.Cevap
- DHer bütçe yılında tüm harcama kalemlerinin geçmiş yıl verilerine bakılmaksızın sıfırdan gerekçelendirilerek önceliklendirilmesi.
- EHarcamaların öncelikle yasal mevzuata uygunluk ve ödenek limitlerinin aşılmaması açısından sıkı bir denetime tabi tutulması.
Cevap
Kaynak tahsisinin toplumsal ihtiyaçları karşılamaya yönelik amaç ve programlar bazında yapılması Program Bütçe Sistemi'nin temel özelliğidir.
Program Bütçe Sistemi, kaynakların kurumsal hiyerarşi veya nesnel girdi kalemleri (personel, kırtasiye vb.) yerine, kamu hizmetlerinin fonksiyonel amaçlarına göre gruplandırılmış 'programlar' bazında tahsis edilmesini sağlar. Senaryoda belirtilen 'Tarımsal Sürdürülebilirlik' ifadesi, belirli bir toplumsal hedefe yönelik bir programı temsil eder ve bu yaklaşım doğrudan Program Bütçeleme'nin temel karakteristiğidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Program Bütçe Sistemi ve Amaç Odaklılık