Program Bütçe Sistemi
18 soru
Bir kamu kurumunun bütçe uygulama sonuçları ve ödenek dağılımı incelendiğinde; harcamaların 'personel giderleri', 'hizmet alımları' ve 'tüketim malları' gibi kalemler bazında takip edilmek yerine; 'Anne ve Çocuk Sağlığının Korunması', 'Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele' ve 'Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri' gibi belirli hizmet grupları (programlar) altında toplandığı ve bu gruplar için belirlenen somut hedeflere ulaşma düzeyinin ölçüldüğü görülmektedir.
Buna göre, senaryoda belirtilen bütçe sistemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kamu harcamalarını maaş, kira, kırtasiye gibi harcama kalemleri (girdi) yerine; eğitim, sağlık, ulaştırma gibi devletin üstlendiği temel fonksiyonlar ve bu fonksiyonların gerçekleştirilmesine yönelik amaçlar (çıktı) doğrultusunda gruplandıran bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu kesiminde kaynak tahsisi sürecinde; bütçe ödeneklerinin personel maaşı, kira veya kırtasiye alımı gibi harcama kalemleri (girdiler) yerine; 'ulaştırma ağının genişletilmesi', 'anne ve çocuk sağlığının korunması' veya 'mesleki eğitimin niteliğinin artırılması' gibi belirli toplumsal amaçlar ve bu amaçlara hizmet eden faaliyet grupları temelinde yapılandırılması öngörülmektedir. Bu yaklaşım, harcamaların kontrolünden ziyade hizmetlerin planlanmasına ve sonuçlarına odaklanmaktadır.
Buna göre, bütçeleme sürecinde 'kamu parasıyla ne alındığına' değil 'kamu parasıyla ne yapıldığına' odaklanan bu bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu kaynaklarının tahsisinde; bütçe ödeneklerinin personel maaşı, kırtasiye alımı veya kira gibi harcama kalemleri (girdiler) yerine; 'Yükseköğretim Hizmetleri' veya 'Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele' gibi belirli toplusal hedeflere yönelik hizmet grupları bazında yapılandırıldığı bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kamu kurumunun bütçeleme yaklaşımındaki tarihsel dönüşüm süreci aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Kriter | I. Dönem Yapısı | II. Dönem Yapısı |
|---|---|---|
| Sınıflandırma Birimi | Personel maaşları, kırtasiye, kira ve yolluklar | Temel eğitim, ana-çocuk sağlığı, orman yangınlarıyla mücadele |
| Yönetim Odağı | Harcamaların yasal sınırlar içinde kalması | Kamu hizmetlerinin toplumsal amaçlara ulaşma düzeyi |
| Karar Mekanizması | Önceki yıl harcamalarına belirli oranlarda ekleme yapılması | Alternatif hizmet sunum yöntemlerinin uzun vadeli maliyet-fayda analizi |
Bu tabloya göre, kurumun I. Dönemden II. Döneme geçişte benimsediği bütçe sistemleri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Bir kamu kurumu bütçe hazırlık sürecinde ödeneklerini; personel giderleri, kırtasiye alımı veya kira gibi nesnel harcama kalemleri (girdiler) yerine; 'okuma yazma oranının artırılması', 'ana-çocuk sağlığının korunması' veya 'karayolu güvenliğinin sağlanması' gibi devletin üstlendiği temel amaç ve hedeflere (çıktılara) göre tahsis etmektedir. Bu bütçeleme yaklaşımıyla kaynakların hangi toplumsal ihtiyaçlara hizmet ettiği vurgulanmaktadır.
Buna göre, yukarıda özellikleri belirtilen bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kamu idaresinin mali planlama sürecinde; bütçe ödeneklerinin 'personel maaşları', 'kira giderleri' veya 'kırtasiye alımları' gibi geleneksel nesnel kalemler (girdiler) yerine; 'kadın sağlığının korunması', 'okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması' veya 'tarımsal verimliliğin artırılması' gibi spesifik kamusal amaçlar ve toplumsal çıktılar doğrultusunda tahsis edilmesi benimsenmiştir. Bu sistemde, kaynakların yönetiminde birim maliyetlerin ölçülmesi veya teknik verimlilik analizlerinden ziyade, belirlenen stratejik hedeflerin gerçekleştirilme düzeyi ve nihai çıktıların niteliği esas alınmaktadır.
Buna göre, kaynak tahsisini 'program-alt program-faaliyet' hiyerarşisi içinde ve doğrudan toplumsal hedeflere odaklanarak gerçekleştiren bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu kaynaklarının tahsis sürecinde; bütçe ödeneklerinin kurumsal yapılar veya satın alınan girdiler (personel, kırtasiye, kira vb.) esas alınarak değil, devletin yerine getirmekle yükümlü olduğu temel fonksiyonların gerçekleştirilmesi amacıyla oluşturulan 'hizmet programları' ve bu programların hedeflediği 'toplumsal çıktılar' bazında sınıflandırıldığı; odağın girdilerin denetiminden 'hizmetin etkililiğine' kaydırıldığı bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu mali yönetiminde program bütçe sistemini; harcamaları personel, kira veya kırtasiye gibi nesnel kalemlere ayıran "Geleneksel Bütçe" sisteminden ayıran ve verimlilik ile birim maliyetlere odaklanan "Performans Bütçe" sisteminden farklı kılan temel uygulama esası aşağıdakilerden hangisidir?
Bir ülkede kamu harcamalarının planlanmasında, kaynakların hangi kurumsal birim tarafından harcandığından ziyade; "ulaşım altyapısının modernizasyonu" veya "tarımsal verimliliğin artırılması" gibi toplumsal ihtiyaçları karşılamaya yönelik ana hizmet kategorilerine tahsis edilmesi ve bu kategorilerin nihai çıktıları üzerinden değerlendirilmesi benimsenmiştir. Bu yaklaşım, bütçe ödeneklerinin geleneksel "girdi" temelinden "amaç ve çıktı" temeline kaydırılmasını öngören hangi bütçe sistemini ifade etmektedir?
Kamu idarelerinde bütçe ödeneklerinin; personel giderleri, kira veya kırtasiye alımları gibi 'nesnel kalemler' yerine; 'bulaşıcı hastalıklarla mücadele' veya 'okullaşma oranının artırılması' gibi belirli toplumsal hedefler (amaçlar) ve bu amaçlara yönelik hazırlanan hizmet grupları bazında tahsis edildiği bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kamu idaresinin bütçe hazırlık sürecinde, ödeneklerin planlanmasında 'yakıt alımı', 'araç bakımı' veya 'teknik personel istihdamı' gibi nesnel kalemlerin (girdilerin) ötesine geçilerek; 'ulusal enerji arz güvenliğinin artırılması' gibi stratejik bir hedefin gerçekleştirilmesi amacıyla yürütülen faaliyet dizilerinin (yenilenebilir enerji teşvikleri, şebeke modernizasyonu vb.) bir bütün olarak değerlendirilmesi ve kaynakların bu hedeflere yönelik gruplandırılması esas alınmaktadır.
Bu bütçeleme yaklaşımının temel felsefesi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Program Bütçe Sistemi'nin Geleneksel (Nesnel) Bütçe Sistemi'nden temel farkını ortaya koyar?
Bir kamu kurumunun mali yönetim stratejisinde, ödeneklerin 'akaryakıt alımı', 'bakım-onarım' veya 'personel mesai ücretleri' gibi girdiler temelinde sınıflandırılması terk edilerek; 'orman yangınlarıyla mücadele', 'siber güvenlik altyapısının güçlendirilmesi' veya 'kırsal kalkınmanın desteklenmesi' gibi belirli toplumsal çıktılara hizmet eden gruplar altında toplanması benimsenmiştir.
Buna göre, Program Bütçe Sistemi'ne geçişi ifade eden bu yeni yaklaşımda, bütçeleme sürecinin temel karakteristiği aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kamu mali reformu kapsamında hazırlanan bütçe rehberinde; ödeneklerin kurumsal hiyerarşiden ziyade 'trafik güvenliğinin artırılması' veya 'temiz enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması' gibi belirli çıktı hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik hizmet paketleri altında gruplandırılması istenmektedir. Harcamaların 'ne satın alındığına' (personel, yakıt, kira vb.) değil, 'hangi toplumsal amaca hizmet ettiğine' odaklanan bu bütçeleme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu kaynaklarının tahsisinde geleneksel yöntemleri modernize etmek isteyen bir mali idare, bütçe hazırlık sürecinde ödeneklerin "personel gideri" veya "tüketime yönelik mal ve malzeme alımı" gibi girdi odaklı ekonomik kodlar yerine; "Tarımsal Sürdürülebilirlik ve Gıda Arz Güvenliği" başlığı altında gruplandırılan hizmet hedeflerine göre talep edilmesini kararlaştırmıştır. Bu sistemde temel amaç, paranın hangi nesnel kaleme harcandığından ziyade, harcama sonucunda hangi toplumsal ihtiyacın ne ölçüde karşılandığını ve hangi amaçlara ulaşıldığını belirlemektir.
Buna göre, söz konusu kurumda uygulanmaya başlanan bütçeleme yaklaşımının temel ayırt edici özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kamu idaresinin bütçe hazırlama sürecinde; ödeneklerin 'personel ödemeleri', 'kira' veya 'kırtasiye alımı' gibi girdi türü harcama kalemleri üzerinden değil, 'Sürdürülebilir Tarım Uygulamaları' veya 'Genç İstihdamının Artırılması' gibi belirli toplumsal hedeflere ulaşmak amacıyla oluşturulan hizmet grupları altında tahsis edilmesi planlanmaktadır. Bu yaklaşımda temel odak noktası, kaynakların neye harcandığından ziyade hangi amaçların gerçekleştirildiğidir. Yukarıda özellikleri ve uygulama senaryosu belirtilen bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kamu mali yönetimi reformu kapsamında, Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi hazırlanırken ödeneklerin "personel giderleri", "kırtasiye alımı" veya "hizmet binası kirası" gibi nesnel kalemler (girdiler) yerine; "Okullaşma Oranının Artırılması", "Mesleki Eğitimin Kalitesinin Yükseltilmesi" ve "Yükseköğretimde Uluslararasılaşma" gibi belirli amaçlar ve toplumsal çıktılar etrafında gruplandırılması kararlaştırılmıştır.
Bu bütçeleme yaklaşımı, ödenek tahsisinde aşağıdakilerden hangisini temel aldığı için "Program Bütçe Sistemi" olarak tanımlanmaktadır?
Bir hükümet bütçe hazırlık sürecinde, kamu kaynaklarını tahsis ederken 'personel giderleri' veya 'tüketime yönelik mal ve malzeme alımları' gibi girdi kalemlerini temel almak yerine; 'Mesleki Eğitimin Geliştirilmesi', 'Okul Öncesi Eğitimin Yaygınlaştırılması' ve 'Eğitimde Kalite Standartlarının Yükseltilmesi' gibi belirli hizmet hedefleri altında gruplandırmıştır. Bu yaklaşımda temel amaç, kamu idarelerinin neyi satın aldığından ziyade, hangi toplumsal hedefleri gerçekleştirmek için ne tür faaliyetler yürüteceğini ve hangi somut çıktıları elde edeceğini şeffaf hale getirmektir.
Buna göre, bütçe ödeneklerinin kurumsal hiyerarşiden ziyade, toplumsal ihtiyaçları karşılamaya yönelik 'çıktı' ve 'amaç' odaklı programlar bazında sistematize edildiği bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?