Examkin

Soru

Zorluk: ZorVerimliliğine Göre Kamu Borçları (Verimli, Verimsiz, Ölü Borçlar)

Bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı, aynı mali yıl içerisinde iki farklı finansman ihtiyacı için borçlanma piyasalarına çıkmıştır.

Birinci işlemde; olağanüstü salgın döneminde artan cari nitelikteki sağlık personeli ek ödemelerini karşılamak amacıyla uluslararası piyasalarda 10 yıl vadeli tahvil (eurobond) ihracı gerçekleştirilmiştir.

İkinci işlemde ise; geçiş ücreti alınacak olan ve elde edilecek ticari gelirle kendi anapara ile faizini ödeme kapasitesine sahip bir otoyol projesinin finansmanı için yurt içi piyasalarda 9 ay vadeli hazine bonosu ihraç edilmiştir.

Maliye teorisindeki kamu borç sınıflandırmaları dikkate alındığında, bu borçlanma işlemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Sağlık personeli ek ödemeleri için yapılan borçlanma, geriye kalıcı bir maddi varlık veya gelir kaynağı bırakmadığı için verimlilik kriterine göre 'ölü borç' niteliğindedir ve vadesi itibarıyla konsolide borç statüsündedir.Cevap
  2. B
    Ücretli otoyol projesi için yapılan borçlanma, devletin altyapı hizmetlerini yerine getirmesini sağladığı için verimlilik kriterine göre 'gayrimenkul (verimsiz) borç' olarak sınıflandırılır.
  3. C
    Uluslararası piyasalarda ihraç edilen tahviller, olağanüstü kamu harcamalarını finanse etmek amacıyla kullanıldığından kaynağına göre 'iç borç', verimliliğine göre ise 'verimli borç' kabul edilir.
  4. D
    Otoyol projesinin finansmanı için ihraç edilen hazine bonosu, uzun ömürlü bir fiziki yatırımı finanse ettiği için vadesine göre 'konsolide borç', verimliliğine göre ise 'ölü borç' kapsamındadır.
  5. E
    Her iki borçlanma işlemi de piyasa şartlarına göre ve fon arz edenlerin getiri beklentisiyle yapıldığından, hukuki niteliğine göre 'özel borçlanma' kategorisinde değerlendirilir.

Cevap

Sağlık personeli ek ödemelerini finanse eden borçlanmanın verimliliğine göre ölü borç, vadesine göre ise konsolide borç olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, birinci işlemdeki cari harcamaların (personel ödemeleri) geride parasal bir gelir veya kalıcı fiziki varlık bırakmaması nedeniyle maliye literatüründe 'ölü borç' olarak adlandırılması gerektiğini ve 10 yıl gibi 1 yıldan uzun vadeli tahvillerin 'konsolide borç' olduğunu tam ve eksiksiz yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci işlemi analiz et: Sağlık personeli ek ödemeleri (cari harcama) için 10 yıl vadeli eurobond ihracı.
Cari harcamalar karşılığında maddi bir varlık veya gelir yaratılmadığı için bu işlem 'ölü borç' niteliğindedir. 10 yıl vadeli olduğu için de 'konsolide (uzun vadeli) borç' sınıfına girer. Uluslararası ihraç olduğu için 'dış borç'tur.
Borç sınıflandırması yapılırken kullanım yeri (verimlilik), vade ve kaynak aynı anda değerlendirilmelidir.
2
İkinci işlemi analiz et: Geçiş ücretli otoyol inşası için 9 ay vadeli hazine bonosu ihracı.
Ücretli otoyol kendi borcunu ödeyebilecek bir gelir yarattığı için 'verimli borç'tur (gayrimenkul/verimsiz borç değildir). 9 ay vadeli olduğu için 'dalgalı (kısa vadeli) borç'tur. Yurt içi piyasadan olduğu için 'iç borç'tur.
Yatırımın doğrudan bir parasal gelir getirip getirmemesi verimli ile gayrimenkul borç ayrımını belirler.
3
Seçenekleri analiz bulgularıyla karşılaştır.
Sadece birinci işlemin ölü borç ve konsolide borç olduğunu ifade eden seçenek tüm sınıflandırma kriterlerini doğru kullanmıştır.
Diğer seçeneklerde ya vade (bonoya konsolide denmesi), ya verimlilik (otoyola gayrimenkul veya ölü denmesi) ya da hukuki nitelik (kamu borcuna özel borç denmesi) yanlış eşleştirilmiştir.

Anahtar Kavram

Verimliliğine, Vadesine ve Kaynağına Göre Kamu Borçlarının Sınıflandırılması
Bu soruyu puanla

Konular

Verimliliğine Göre Kamu Borçları (Verimli, Verimsiz, Ölü Borçlar)

Bu konudan daha fazla soru