Hükümetin, büyük ölçekli altyapı yatırımlarını hayata geçirmek amacıyla bütçeden ayırdığı payı artırması ve bu harcamaları tamamen yeni vergilerle finanse etmesi senaryosunu ele alalım. Bu durumda, piyasadaki çimento, demir ve kalifiye işgücü gibi sınırlı üretim faktörlerine yönelik kamu talebinin artmasıyla faktör fiyatlarının yükseldiği ve maliyetleri artan özel sektör inşaat yatırımlarının daralarak üretim faktörlerinin doğrudan kamu projelerine kaydığı gözlemlenmiştir.
Kamu giderlerinin kaynak tahsisi üzerindeki etkileri bağlamında, özel sektör yatırımlarındaki bu daralma süreci aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
- AFinansal (Mali) dışlama etkisi
- BMali illüzyon (Yanılma) yaklaşımı
- Reel (Doğrudan) dışlama etkisiCevap
- DBaumol hastalığı
- EHızlandıran (Akseleratör) etkisi
Cevap
Reel (Doğrudan) dışlama etkisi
Devletin ekonomideki üretim faktörlerini (emek, hammadde vb.) doğrudan talep ederek kullanması sonucunda faktör fiyatlarının yükselmesi ve özel sektörün artan maliyetler yüzünden üretimden ya da yatırımdan çekilmesine 'Reel (Doğrudan) Dışlama Etkisi' adı verilir. Vergi ile finanse edilen bu harcamalar, faiz oranlarını etkilemeden doğrudan kaynak tahsisini kamu lehine, özel sektör aleyhine değiştirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Reel Dışlama (Doğrudan Dışlama) Mekanizması