Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Giderlerinin Kaynak Tahsisi Üzerindeki Etkileri

Bir ekonomide, tam kamusal malların fiyatlandırılamaması ve dışdaşlanamaması özellikleri nedeniyle piyasa mekanizması bu malları yeterli düzeyde üretememekte ve kaynak tahsisinde Pareto etkinliği sağlanamamaktadır. Bu piyasa başarısızlığını gidermek isteyen devlet, doğrudan üretim faktörlerini kullanarak kamusal mal üretimini üstlenmiş (reel kamu harcaması) ve bu harcamaların tamamını yüklü miktarda iç borçlanma ile finanse etmiştir.

Bu makroekonomik politikanın ekonomideki kaynak tahsisi üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğru değerlendirmedir?

  1. A
    İç borçlanma piyasadaki atıl fonları mali sisteme kazandırarak fon arzını artıracağından faiz oranlarını düşürür ve özel sektör yatırımlarını teşvik eder.
  2. B
    Tam kamusal malların üretiminde kullanılan sarf malzemeleri ve personel giderlerinin tümü sermaye teşkili (yatırım) niteliğinde olduğundan, kaynaklar tamamen ekonominin gelecekteki üretim kapasitesini artırmaya tahsis edilir.
  3. Reel kamu harcamaları vasıtasıyla kaynaklar doğrudan kamu sektörüne çekilirken, artan iç borçlanmanın faiz oranlarını yükseltmesi özel kesim yatırımlarının daralmasına (dışlama etkisi) yol açar.Cevap
  4. D
    Üretim faktörlerine yapılan bu ilave harcamalar, piyasada eksik istihdam olup olmadığına bakılmaksızın doğrudan hiperenflasyon yaratacağından, reel kaynak tahsisini tümüyle bozar.
  5. E
    Devletin doğrudan üretim sürecine dâhil olmasındaki temel motivasyon finansal kâr elde etmek olduğundan, kaynaklar rekabetin yoğun olduğu özel sektör alanlarından uzaklaşır.

Cevap

Reel kamu harcamaları vasıtasıyla kaynaklar doğrudan kamu sektörüne çekilirken, artan iç borçlanmanın faiz oranlarını yükseltmesi özel kesim yatırımlarının daralmasına (dışlama etkisi) yol açar.
Devletin üretim faktörlerini doğrudan kiralayarak veya satın alarak gerçekleştirdiği reel harcamalar, kaynakların özel sektörden kamu sektörüne doğrudan transfer edilmesine (kaynak tahsisinin devlet lehine değişmesine) neden olur. Aynı zamanda, bu harcamaların yüklü miktarda iç borçlanma ile finanse edilmesi, piyasadaki ödünç verilebilir fonlara olan talebi artırarak faiz oranlarını yükseltir. Yükselen faiz oranları ise özel sektör yatırımlarının maliyetini artırarak bu yatırımların azalmasına, yani özel kesimin piyasadan dışlanmasına (crowding out) yol açar. Bu süreç, kamu müdahalesinin kaynak tahsisinde yarattığı mekanizmayı eksiksiz olarak açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Devletin müdahale gerekçesini ve harcama türünün doğasını analiz et
Devlet tam kamusal mal üretmek için üretim faktörlerini doğrudan kullanmaktadır. Bu işlem bir reel harcamadır ve ekonomideki mevcut kaynakların bizzat kamu tarafından istihdam edilmesi anlamına gelir.
Reel harcamalar ekonomideki faktör talebini doğrudan etkileyerek, kaynakların özel sektörden kamuya doğru fiziki olarak tahsis edilmesini sağlar.
2
Finansman yöntemi olan iç borçlanmanın mali piyasalar üzerindeki etkisini değerlendir
Yüklü miktardaki iç borçlanma, piyasadaki ödünç verilebilir fonlara olan kamu talebini ciddi şekilde artırır. Fon arzı sabitken talepteki bu artış faiz oranlarının yükselmesine neden olur.
Ödünç verilebilir fonlar piyasasında kamu kesiminin büyük bir aktör olarak borçlanmaya gitmesi, fonların fiyatı olan faizi doğal olarak yukarı çeker.
3
Artan faiz oranlarının özel kesim yatırımları ve genel kaynak tahsisi üzerindeki yansımasını belirle
Yükselen faizler, özel sektör yatırımlarının maliyetini artırarak kârlılığını düşürür ve özel yatırımların daralmasına (Dışlama Etkisi / Crowding Out) yol açar.
Özel kesim yatırımları faiz oranına son derece duyarlıdır. Sonuç olarak, Pareto etkinliğini sağlamak amacıyla başlatılan bu süreçte kaynak tahsisi devlet lehine dönerken özel sektör piyasadan dışlanmış olur.

Anahtar Kavram

Reel Kamu Harcamaları ve Dışlama (Crowding Out) Etkisi

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken reel harcamaların 'faktör kullanımı' anlamına geldiği bilgisi ile makroekonomideki iç borçlanmanın faiz oranlarıyla olan doğrudan ilişkisi (IS-LM analizindeki mekanizma) birleştirilerek Dışlama (Crowding Out) Etkisine daha hızlı ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Giderlerinin Kaynak Tahsisi Üzerindeki Etkileri

Bu konudan daha fazla soru