Piyasa faiz oranının olduğu bir ekonomik konjonktürde, yıllık net TL kira geliri sağlayan bir ticari mülkün piyasa değeri TL olarak hesaplanmaktadır. Hükümetin bu mülkten elde edilen gelir üzerinden oranında ve süreklilik arz eden yeni bir vergi ihdas etmesi gündemdedir. Bu verginin sadece bu tür spesifik gayrimenkul varlıklarına özgü (kısmi) olması ile piyasadaki tüm sermaye gelirlerini kapsayan (genel) bir nitelik taşıması durumları karşılaştırıldığında, vergi kapitalizasyonu teorisi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Verginin kısmi olması durumunda varlığın piyasa değeri TL azalırken; verginin genel olması durumunda tüm alternatif yatırım araçlarının net getirisi de düşeceği için varlık değerinin teorik olarak değişmemesi beklenir.Cevap
- BVerginin kısmi olması durumunda yıllık vergi yükü kadar ( TL) bir değer azalışı yaşanırken; verginin genel olması durumunda kapitalizasyon süreci neticesinde TL'lik bir kayıp oluşur.
- CVerginin kısmi olması durumunda 'vergi amortismanı' süreci tetiklenerek varlık değeri yükselirken; verginin genel olması durumunda kapitalizasyon nedeniyle değer TL'ye geriler.
- DGayrimenkul dayanıklı bir sermaye malı olduğu için verginin kapsamından bağımsız olarak her iki senaryoda da TL tutarında mutlak bir kapitalizasyon etkisi görülür.
- EVerginin kısmi olması durumunda tam yansıma gerçekleşeceği için piyasa değeri sabit kalırken; verginin genel olması durumunda vergi kaçırma eğilimi nedeniyle değer TL'nin üzerine çıkar.
Cevap
Verginin kısmi olması durumunda varlık değerinin TL azalması, genel olması durumunda ise değerin değişmemesi beklenir.
Vergi kapitalizasyonunun gerçekleşebilmesi için verginin 'spesifik/kısmi' olması şarttır. Eğer vergi sadece belirli bir varlığa (örneğin sadece ticari mülklere) gelirse, yatırımcılar bu ek yükü varlığın fiyatından düşerek gelecekteki vergi yükünü şimdiki malike yüklerler. Ancak vergi 'genel' bir gelir vergisi niteliğindeyse, ekonomideki tüm getiri oranları ve dolayısıyla iskonto oranı (faiz) da düşeceği için, varlık fiyatında teorik olarak bir değişim beklenmez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Vergi Kapitalizasyonu ve Kısmi/Genel Vergi Ayrımı