Bir ülkenin Hazine birimi, gelecek mali yılın finansman programını hazırlamak amacıyla bir toplantı düzenlemiştir. Toplantıda söz alan bir danışman şu stratejiyi önermiştir:
"Piyasadaki anlık düşük faiz oranlarından azami derecede faydalanabilmek adına, ihraç edeceğimiz tüm devlet iç borçlanma senetlerini (DİBS) sadece kısa vadeli ve değişken faizli olarak yapılandırmalıyız. Böylelikle, özel bir şirket mantığıyla hareket ederek kamu kesiminin borçlanma maliyetini en alt seviyeye indirebiliriz."
Bu danışmanın önerisi ile ilgili olarak, modern kamu borç yönetimi ilkeleri çerçevesinde yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Öneri, maliyetleri en aza indirme hedefine odaklanırken, gelecekte yaşanabilecek olası faiz şoklarının yaratacağı yeniden finansman (refinansman) riskini tamamen göz ardı etmektedir.Cevap
- BDevletin borçlanma faaliyetlerinde tıpkı özel sektör firmaları gibi salt maliyet minimizasyonu ve kâr güdüsüyle hareket etmesi gerektiği ilkesine dayandığı için, modern kamu maliyesi teorisiyle tam uyumludur.
- CÖneri teorik olarak doğru olsa da, devlet iç borçlanma senetlerinin vade ve faiz yapısını belirleme görevi Hazinenin değil Merkez Bankasının yetki alanında olduğu için hukuken geçersizdir.
- DKısa vadeli ve değişken faizli bu strateji, borcun parasallaşması (monetizasyon) sürecini tetikleyerek ekonomideki enflasyon oranını kalıcı olarak düşüreceği için makroekonomik dengeyi desteklemektedir.
- ESadece kısa vadeli borçlanma araçlarının kullanılması, ihraç edilen tüm senetleri tanımı gereği konsolide borç statüsüne sokacağından, hazinenin uzun vadeli yatırım planlamasını kolaylaştıran isabetli bir hamledir.
Cevap
Önerinin, maliyetleri düşürmeye odaklanırken gelecekteki faiz şoklarının yaratacağı yeniden finansman riskini göz ardı ettiğini belirten değerlendirme doğrudur.
Kamu borç yönetiminin en temel ilkesi, orta ve uzun vadede maliyetleri en aza indirirken aynı zamanda yeniden finansman, faiz ve döviz kuru gibi piyasa risklerini kabul edilebilir bir seviyede tutmaktır (maliyet-risk ödünleşimi). Sadece mevcut düşük faizlere odaklanıp borcun tamamını kısa vadeli (dalgalı) ve değişken faizli senetlerle finanse etmek, ilerleyen süreçte faizlerin artması durumunda hazineyi çok daha yüksek oranlardan borçlanmak zorunda bırakır. Bu durum yapısal bir yeniden finansman (refinansman) ve likidite riskidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Maliyet ve Risk Ödünleşimi ile Borç Yönetimi