Kamu tercihi teorisi kapsamında bürokrasinin ekonomik analizini yapan modeller incelendiği… — KPSS Maliye

Kamu tercihi teorisi kapsamında bürokrasinin ekonomik analizini yapan modeller incelendiğinde; Migue ve Belanger tarafından geliştirilen yaklaşımda, bürokratın fayda fonksiyonuna 'yönetsel artık' (discretionary profit) unsurunun eklenmesinin üretim miktarı ( $Q$ ) üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bürokratlar bütçenin bir kısmını kişisel fayda sağlayan harcamalara (artık) ayırdıkları için üretim düzeyi, Niskanen modelindeki bütçe-maliyet eşitliği ( $TB=TC$ ) noktasından daha düşük bir düzeyde gerçekleşir.Cevap
B
Bürokratlar bütçeyi maksimize etme konusunda Niskanen'den daha hırslı oldukları için çıktı düzeyi, her zaman toplam faydanın toplam maliyete eşit olduğu noktanın sağında belirlenir.
C
Bürokratın temel amacı bütçe artığını maksimize etmek olduğundan, üretim miktarı her zaman toplumsal açıdan en etkin olan marjinal fayda-marjinal maliyet ( $MB=MC$ ) eşitliği noktasında durur.
D
Siyasal otorite ile bürokrat arasındaki bilgi asimetrisinin azalması, bürokratın yönetsel artık sağlama imkanını artırarak üretim miktarını minimum maliyet düzeyine çeker.
E
Yönetsel artık arayışı, üretim sürecinde sermaye yoğun teknolojilerin emek yoğun teknolojilerle ikame edilmesine ve dolayısıyla bürokrasinin büyüklüğünün azalmasına neden olur.

Cevap

Bürokratların bütçenin bir kısmını kişisel fayda sağlayan harcamalara ayırması nedeniyle üretim düzeyinin, Niskanen'in öngördüğü bütçe-maliyet eşitliği noktasından daha düşük gerçekleşmesi.

Migue-Belanger modelinde bürokratın fayda fonksiyonu hem hizmet miktarını hem de bütçenin üretim maliyetlerini aşan kısmını (artık) içerir. Bürokrat bu iki unsur arasında bir denge kurmaya çalıştığı için, bütçenin tamamını çıktı üretimine harcamak yerine bir kısmını yönetsel yan ödemeler için saklar. Bu durum, üretilen hizmet miktarının, bütçenin tamamen tükendiği Niskanen noktasından daha düşük bir düzeyde kalmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

Niskanen ve Migue-Belanger modellerinin fayda fonksiyonlarını karşılaştır.

Niskanen'de fayda sadece çıktı/bütçe (

Q

) büyüklüğüne bağlıyken, Migue-Belanger'de fayda hem çıktıya (

Q

) hem de yönetsel artığa (

S

) bağlıdır.

Bürokratın davranışını belirleyen temel itki fayda maksimizasyonudur.

Bütçe kısıtı altındaki tercih mekanizmasını analiz et.

Bürokrat, sahip olduğu toplam bütçeyi çıktı üretimi (

Q

) ve yönetsel artık (

S

) arasında paylaştırır.

Yönetsel artık (

S

), bütçenin minimum üretim maliyetlerini aşan kısmıdır (

S = Bütçe - TC

Üretim miktarları arasındaki ilişkiyi kur.

Bürokrat bütçenin bir kısmını artık (

S

) olarak kendine ayırdığı için, çıktıyı bütçenin bittiği son noktaya (

TB=TC

) kadar götürmez. Bu nedenle

Q_{Etkin} < Q_{Migue-Belanger} < Q_{Niskanen}

sıralaması oluşur.

Niskanen modelinde artık (

S

) sıfırdır, tüm bütçe çıktıya gider; Migue-Belanger'de artık pozitif olduğu için çıktı miktarı azalır.

Anahtar Kavram

Migue-Belanger Modeli ve Çıktı Düzeyi Karşılaştırması

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru