Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorBürokrasi Modelleri

Kamu ekonomisi literatüründe bürokratların davranışlarını ve karar alma süreçlerini açıklayan temel yaklaşımlar incelendiğinde; William Niskanen’in bütçe maksimizasyonu hipotezi ile Migue ve Belanger’in sunduğu takdirsel bütçe (kar) modeli arasındaki yapısal farklar göz önüne alındığında, denge çıktı düzeyi ve kaynak tahsis etkinliği hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Migue-Belanger modelinde bürokrat bütçe fazlasını da fayda fonksiyonuna dahil ettiği için, tüm bütçeyi üretimde tüketen Niskanen’e göre daha az üretim yapar; ancak her iki modelde de denge üretim düzeyi toplumsal açıdan etkin düzeyin üzerindedir.Cevap
  2. B
    Niskanen modelinde bürokratın toplam bütçeyi toplam maliyete eşitlediği noktada dengeye gelmesi, kamu hizmetlerinde Pareto optimal (etkin) üretim düzeyinin sağlanmasına yol açar.
  3. C
    Migue-Belanger modelinde bürokratın temel amacı bütçe büyüklüğünden bağımsız olarak personel sayısını maksimize etmek olduğundan, çıktı düzeyi her zaman toplumsal optimumun altında kalır.
  4. D
    Kamu ve özel sektör arasındaki benzerlikten dolayı bürokratlar da tıpkı özel firma yöneticileri gibi marjinal maliyeti marjinal faydaya eşitleyerek tam kaynak tahsis etkinliğini sağlarlar.
  5. E
    Niskanen modelinde takdirsel karın varlığı bürokratın üretim düzeyini düşürmesine neden olurken, Migue-Belanger modelinde bütçenin tamamı üretime aktarılarak çıktı düzeyi maksimize edilir.

Cevap

Migue-Belanger modelinde bürokratın bütçe fazlasını (takdirsel kar) maksimize etme isteği nedeniyle çıktı düzeyi Niskanen modelinden daha düşük, ancak her iki durumda da toplumsal açıdan etkin olan düzeyden daha yüksektir.
Kamu tercihi teorisinde Niskanen bürokratı 'bütçe maksimizasyonu' yaparken bütçenin tamamını (TR=TCTR=TC) kullanır ve aşırı üretime neden olur. Migue ve Belanger ise bürokratın hem çıktıdan hem de 'takdirsel kardan' (discretionary profit) fayda sağladığını savunur. Kar elde etmek için üretimi Niskanen'in bütçeyi sıfırladığı noktadan daha geride tutmak zorundadırlar; bu nedenle üretim düzeyi Niskanen'den az, sosyal optimumdan (MR=MC) fazladır.

Adım Adım Çözüm

1
Niskanen Modelinin Analizi
Bürokrat bütçeyi toplam bütçenin toplam maliyete eşit olduğu noktaya (TR=TCTR=TC) kadar genişletir.
Niskanen'e göre bürokratın gücü ve prestiji bütçesinin büyüklüğüne bağlıdır.
2
Migue-Belanger Modelinin Analizi
Bürokrat faydasını çıktı miktarı (QQ) ve takdirsel karın (S=TR−TCS = TR - TC) bir fonksiyonu olarak maksimize eder.
Bu modelde bürokrat sadece bütçe büyüklüğüne değil, aynı zamanda bütçeden kendisine kalan 'serbest' kaynağa da değer verir.
3
Çıktı Düzeylerinin Karşılaştırılması
QPareto<QMigue−Belanger<QNiskanenQ_{Pareto} < Q_{Migue-Belanger} < Q_{Niskanen} sıralaması elde edilir.
Migue-Belanger bütçenin bir kısmını kar olarak ayırdığı için Niskanen kadar çok üretemez; ancak her ikisi de sosyal optimumu (marjinal dengenin sağlandığı nokta) aşar.

Anahtar Kavram

Bürokratik Çıktı Dengesi ve Takdirsel Kar

Daha Fazla Pratik

Niskanen modelindeki bütçe maksimizasyonunun 'arz yönlü bir kamu başarısızlığı' olarak nasıl nitelendirildiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Bürokrasi Modelleri

Bu konudan daha fazla soru