Soru

Zorluk: Çok zorKaçakçılık Suçları ve Cezaları

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) kapsamında, 20222022 ve 20232023 takvim yıllarında "sahte belge düzenleme" fiilini işlediği tespit edilen mükellef (A)(A) ile bu fiilin işlenmesine herhangi bir maddi menfaat gözetmeksizin yardım ederek iştirak eden mali müşavir (B)(B) hakkında kamu davası açılmıştır. Kovuşturma (yargılama) aşaması devam ederken mükellef (A)(A) vefat etmiştir. Sanık (B)(B) ise mahkemede etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak istediğini beyan ederek kanunda öngörülen tüm ödemeleri (vergi aslı, gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi ziyaı cezasının yarısı) eksiksiz olarak yerine getirmiştir.

**Buna göre, sanık (B)(B) hakkında hükmolunacak hapis cezası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?**

  1. A
    Asıl fail olan mükellef (A)(A) vefat ettiği için suçun maddi unsuru ortadan kalkmış sayılır ve sanık (B)(B) hakkında beraat kararı verilir.
  2. B
    Sanık (B)(B) hakkında hapis cezası her bir takvim yılı için ayrı ayrı belirlenir; etkin pişmanlık indirimi sadece asıl fail için öngörüldüğünden (B)(B) bu indirimden yararlanamaz.
  3. Sanık (B)(B) hakkında 33 yıldan 88 yıla kadar belirlenecek temel ceza; önce zincirleme suç hükümleri uyarınca artırılır, ardından iştirak indirimi nedeniyle yarı oranında ve son olarak etkin pişmanlık nedeniyle üçte bir oranında indirilir.Cevap
  4. D
    "Sahte belge düzenleme" fiili uzlaşma kapsamında yer aldığı için, sanık (B)(B) tarafından yapılan ödeme cezayı tamamen ortadan kaldıran bir "şahsi cezasızlık nedeni" olarak kabul edilir.
  5. E
    Mükellef (A)(A)'nın vefatı ile vergi ziyaı cezası düştüğü için, sanık (B)(B)'nin etkin pişmanlıktan yararlanmak için herhangi bir ödeme yapmasına gerek kalmadan cezası yarı oranında indirilir.

Cevap

Sanık hakkında sahte belge düzenleme suçu için öngörülen 383-8 yıllık temel ceza belirlenir; suç birden fazla takvim yılında işlendiği için zincirleme suç artırımı yapılır, ardından maddi menfaat gözetmediği için iştirak indirimi ve yargılama aşamasındaki ödeme nedeniyle etkin pişmanlık indirimi uygulanır.
Doğru yanıt olan seçenek, Türk Ceza Kanunu ve Vergi Usul Kanunu'ndaki güncel değişiklikleri (7394 sayılı Kanun) eksiksiz yansıtmaktadır. Sahte belge düzenleme suçunda temel ceza (383-8 yıl), suçun birden fazla takvim yılında işlenmesi nedeniyle zincirleme suç hükümleri (TCKTCK 4343) uyarınca artırılır. Ardından, maddi menfaat gözetmeyen suç ortağı için VUKVUK 360360 gereği yarı oranında indirim yapılır. Son olarak, yargılama aşamasında yapılan ödeme nedeniyle VUKVUK 359359 uyarınca üçte bir oranında etkin pişmanlık indirimi uygulanır. Asıl failin ölümü hapis cezası yargılamasını iştirak eden bakımından sonlandırmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Suçun türünü ve temel ceza aralığını belirleme
VUKVUK 359/b359/b uyarınca sahte belge düzenleme fiili için temel ceza 33 yıl ile 88 yıl arasındadır.
Ceza tayinine kanundaki alt ve üst sınırlar belirlenerek başlanır.
2
Zincirleme suç hükümlerini uygulama
73947394 sayılı Kanun ile VUKVUK 359359'a eklenen hüküm uyarınca, fiilin 20222022 ve 20232023 yıllarında işlenmesi nedeniyle TCKTCK 4343 (Zincirleme Suç) gereği ceza 1/41/4 ile 3/43/4 oranında artırılır.
Farklı takvim yıllarında işlenen aynı türden kaçakçılık suçları artık zincirleme suç kapsamında değerlendirilmektedir.
3
İştirak indirimini uygulama
Maddi menfaat gözetmediği belirtilen sanık (B)(B)'nin cezası VUKVUK 360360 uyarınca yarı oranında (1/21/2) indirilir.
Maddi menfaat gözetmeyen suç ortakları için kanun özel bir indirim öngörmüştür.
4
Etkin pişmanlık indirimini uygulama
Ödemenin kovuşturma (yargılama) aşamasında yapılması nedeniyle ceza 1/31/3 oranında indirilir.
VUKVUK 359359'daki yeni düzenlemeye göre ödeme soruşturmada yapılırsa 1/21/2, kovuşturmada hüküm verilene kadar yapılırsa 1/31/3 indirim uygulanır.
5
Asıl failin ölümünün etkisini değerlendirme
Asıl failin ölümü sanık (B)(B)'nin hapis cezası yargılamasını durdurmaz.
Suç ve cezaların şahsiliği ilkesi gereği hapis cezası sorumluluğu mirasçılara geçmez ancak iştirak edenin sorumluluğu devam eder.

Anahtar Kavram

VUK 359/360 kapsamında Kaçakçılık Suçlarında Zincirleme Suç ve Etkin Pişmanlık Uygulaması

Daha Fazla Pratik

Etkin pişmanlık hükümlerinin soruşturma ve kovuşturma evrelerindeki farklı indirim oranlarını (1/2 vs 1/3) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla