Modern maliye anlayışında devlet, sadece bütçeye gelir sağlamak (fiskal amaç) için değil; aynı zamanda gelir dağılımını düzenlemek, ekonomik istikrarı sağlamak veya belirli sektörleri teşvik etmek (ekstra-fiskal amaç) için de vergilendirme yetkisini kullanmaktadır. Bu bağlamda, devletin ekonomik veya sosyal bir hedefi gerçekleştirmek amacıyla vergi koyması, verginin mahiyeti (yapısal özellikleri) açısından aşağıdakilerden hangisine yol açar?
- AVerginin bir sosyal amaca hizmet etmesi, onun cebri (zorlayıcı) olma niteliğini ortadan kaldırarak iradi bir ödemeye dönüşmesini sağlar.
- Verginin ekonomik amaçlarla kullanılması, verginin yapısal bir unsuru olan 'karşılıksız olma' özelliğini değiştirmez.Cevap
- CBelirli bir ekonomik amaca özgülenerek alınan bu ödemeler, mahiyeti itibarıyla genel bütçeden ayrılarak 'parafiskal gelir' kategorisine dahil olur.
- DMüdahaleci amaçlarla alınan vergiler, mükellefe belirli bir kamu hizmetinden yararlanma önceliği tanıdığı için 'harç' niteliği kazanır.
- EEkonomik hayatı düzenleme amacı taşıyan vergiler, sadece parasal olarak değil, ayni (mal veya hizmet) olarak da yerine getirilebilir nitelik kazanır.
Cevap
Verginin ekonomik veya sosyal amaçlarla (ekstra-fiskal) kullanılması, onun yapısal niteliklerinden biri olan karşılıksız olma özelliğini etkilemez ve değiştirmez.
Verginin mahiyeti, onun hukuki ve yapısal genetiğini ifade eder. Vergi; cebri, karşılıksız ve parasal bir yükümlülüktür. Devlet bu aracı ister bütçe açıklarını kapatmak (mali amaç) isterse enflasyonla mücadele etmek (ekonomik amaç) için kullansın, verginin karşılıksız olma ve devletin egemenlik gücüne dayanma niteliği değişmez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Verginin Mahiyeti ve Fonksiyonları Ayrımı
Daha Fazla Pratik
Verginin mahiyetindeki 'karşılıksızlık' ilkesi ile harçlardaki 'hizmet karşılığı' ilkesini karşılaştıran örnek vakaları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s