Examkin

Soru

Zorluk: ZorAdam Smith'in Vergileme İlkeleri

Adam Smith, *Ulusların Zenginliği* adlı eserinde vergileme ilkelerini sistemleştirirken, bu ilkelerin ihlali durumunda ortaya çıkacak sonuçları da analiz etmiştir. Smith'in bu analizine göre, bir vergi sisteminde "belirlilik" (certainty) ve "adalet/eşitlik" (equality) ilkeleri arasındaki hiyerarşik ilişkiye dair yaptığı temel vurgu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Belirlilik ilkesinin ihlal edilmesiyle ortaya çıkan belirsizlik (keyfiyet), oldukça büyük bir eşitsizlik derecesinden çok daha büyük bir kötülüktür.Cevap
  2. B
    Adalet ilkesinin tam olarak sağlanabilmesi için ödeme zamanı ve şeklindeki belirsizlikler, idari kolaylık sağladığı sürece kabul edilebilir.
  3. C
    Belirlilik ilkesi sadece vergi miktarını kapsadığı için, ödeme zamanındaki değişkenlikler adalet ilkesine aykırılık teşkil etmez.
  4. D
    İktisadilik ilkesinin sağlanması, belirlilik ilkesinin ihlal edilmesinden kaynaklanan memur keyfiyetini telafi eden bir unsurdur.
  5. E
    Adalet ilkesi gereği vergilerin orantılı alınması, miktar ve zaman konusundaki tüm idari belirsizlikleri yapısal olarak ortadan kaldırır.

Cevap

Belirlilik ilkesinin ihlal edilmesiyle ortaya çıkan belirsizliğin, oldukça büyük bir eşitsizlik derecesinden çok daha büyük bir kötülük olduğu ifadesi doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, Adam Smith'in klasik eserindeki birebir görüşünü yansıtmaktadır. Smith, vergi sistemindeki belirsizliğin yol açacağı idari yolsuzluk ve keyfiyetin, vergi yükünün dağılımındaki orantısızlıktan (adaletsizlikten) çok daha tehlikeli olduğunu savunmuştur. Bu görüş, vergi idaresinin mükellef üzerindeki baskısını sınırlama amacını taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Adam Smith'in dört temel vergileme ilkesini (Adalet, Belirlilik, Uygunluk, İktisadilik) ve tanımlarını analiz edin.
Belirlilik ilkesi; verginin miktarının, zamanının ve ödeme şeklinin net olmasını ifade ederken; adalet ilkesi verginin gelirle orantılı olmasını ifade eder.
Smith'in ilkeleri arasındaki kavramsal ayrımı netleştirmek için.
2
Smith'in *Ulusların Zenginliği* eserindeki belirlilik ve adalet arasındaki karşılaştırmalı vurgusunu hatırlayın.
Smith, "Oldukça büyük bir eşitsizlik derecesi... çok küçük bir belirsizlik derecesi kadar büyük bir kötülük değildir" ifadesini kullanmıştır.
Zira belirsizlik, vergi toplayan memurların küstahlığına (insolence of office), yolsuzluğa ve keyfiyete yol açar.
3
Verilen seçenekleri bu hiyerarşik vurgu çerçevesinde değerlendirin.
Belirliliğin ihlalinin (keyfiyetin), eşitsizlikten (adaletsizlikten) daha büyük bir zarar olduğu sonucuna ulaşılır.
Klasik iktisadi düşüncede mülkiyet güvenliği ve hukuki belirlilik, dağıtımsal adaletten daha öncelikli bir yere sahiptir.

Anahtar Kavram

Adam Smith'in Belirlilik İlkesi ve Adalet Karşılaştırması

İpuçları

1
Adam Smith, vergi idaresinin mükellefi taciz etmesine ve yolsuzluğa neden olan 'belirsizlik' durumunu en büyük kötülük olarak görür.
2
Smith'e göre bir vergi sistemi az da olsa adaletsiz olabilir ancak asla belirsiz olmamalıdır.

Daha Fazla Pratik

Adam Smith'in 'iktisadilik' ilkesi uyarınca, verginin iktisadi olmayan bir vergi haline gelmesine neden olan dört temel durumu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Adam Smith'in Vergileme İlkeleri

Bu konudan daha fazla soru