Soru

Zorluk: OrtaVergilemenin Gelir Dağılımına Etkisi

Bir ekonomide uygulanan yeni vergi stratejisi doğrultusunda, gelir üzerinden alınan dolaysız vergilerdeki artan oranlı (müterakki) tarife yapısı yumuşatılarak düz oranlı (oransal) bir yapıya yaklaştırılmıştır. Eşzamanlı olarak, bütçe dengesini korumak amacıyla temel tüketim harcamaları üzerinden alınan dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı önemli ölçüde artırılmıştır. Bu politika değişikliğinin vergi yükü ve gelir dağılımı üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Düşük gelirli kesimlerin gelirleri içindeki tüketim payı yüksek olduğundan, dolaylı vergilerin tersine artan oranlı (regresif) etkisi belirginleşecek ve dikey adalet ilkesi zedelenecektir.Cevap
  2. B
    Sistemin düz oranlı yapıya yaklaşması ve dolaylı vergilerin tabana yayılması, vergi yükünü ödeme gücü yüksek olan kesimlere kaydırarak kişisel gelir dağılımını iyileştirecektir.
  3. C
    Dolaylı vergilerin genel gelirler içindeki payının artırılması, enflasyonist dönemlerde mali sürüklenme mekanizmasını güçlendirerek dar gelirlilerin satın alma gücünü koruyacaktır.
  4. D
    Temel tüketim mallarındaki vergi artışı, piyasadaki nispi fiyatları değiştirerek öncelikle kaynak dağılımında etkinliği sağlayacak ve gelir eşitsizliğini yatay adalet temelinde kendiliğinden giderecektir.
  5. E
    Dolaysız vergilerdeki artan oranlılığın hafifletilmesi, sermaye ve emek gelirleri arasındaki vergi yükü farklılığını ortadan kaldıracağından fonksiyonel gelir dağılımını doğrudan ücretliler lehine dönüştürecektir.

Cevap

Düşük gelirli kesimlerin gelirleri içindeki tüketim payı yüksek olduğundan, dolaylı vergilerin tersine artan oranlı (regresif) etkisi belirginleşecek ve dikey adalet ilkesi zedelenecektir.
Vergi sisteminde artan oranlı yapının terk edilip dolaylı vergilere (tüketim vergilerine) ağırlık verilmesi, vergi yükünün dar gelirliler üzerine kaymasına neden olur. Çünkü düşük gelirli grupların gelirleri içindeki tüketim harcamalarının payı (marjinal tüketim eğilimi), yüksek gelirli gruplara göre çok daha yüksektir. Bu durum dolaylı vergilerin 'tersine artan oranlı' (regresif) bir karakter sergilemesine yol açar. Farklı ödeme gücüne sahip olanların farklı vergi ödemesini öngören 'dikey adalet' ilkesi, vergi yükünün zenginlerden alınıp dar gelirlilere yüklenmesiyle ciddi şekilde zedelenir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi reformunun bileşenlerini analiz et
Artan oranlı dolaysız vergiler düz oranlıya yaklaşmış (zenginlerin nispi vergi yükü azalmış), dolaylı tüketim vergilerinin payı artmıştır (herkesten tüketimi oranında vergi alınmaya başlanmış).
Politikanın kimin üzerinde vergi yükü oluşturacağını tespit etmek için.
2
Dolaylı vergilerin farklı gelir grupları üzerindeki etkisini değerlendir
Düşük gelirli bireyler, gelirlerinin çok büyük bir kısmını (marjinal tüketim eğilimleri yüksek olduğu için) temel harcamalara ayırırlar. Dolayısıyla gelirlerine oranla ödedikleri dolaylı vergi miktarı, yüksek gelirlilere göre daha fazla olur.
Vergilemenin gelir dağılımı üzerindeki yansımasını ölçmek için.
3
Etkiyi maliye literatüründeki teknik kavramlarla eşleştir
Bu durum literatürde 'tersine artan oranlılık' (regresif etki) olarak adlandırılır. Ödeme gücü yüksek olanın daha fazla, düşük olanın daha az vergi ödemesi kuralı olan 'dikey adalet' ilkesi bu politikayla ihlal edilmiş olur.
Doğru seçeneği akademik bir dille teşhis etmek için.

Anahtar Kavram

Dolaylı Vergilerin Regresif Etkisi ve Dikey Adalet
Bu soruyu puanla