Soru

Zorluk: OrtaVergilemenin Gelir Dağılımına Etkisi

Gelişmekte olan bir pazar ekonomisinde yasama organı, gelir vergisi tarifesinde yer alan dilimleri enflasyon oranında güncelleyerek mali sürüklenmeyi ortadan kaldırmış; ancak bu adımın yaratacağı gelir kaybını telafi etmek maksadıyla, geniş kitlelerce tüketilen temel mallar üzerindeki dolaylı vergi oranlarını yukarı yönlü revize etmiştir.

Bu politika bileşiminin vergi yükü ve gelir dağılımı üzerindeki nihai etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tüketim vergilerindeki artış, kaynakların özel sektörden kamu sektörüne transferini etkinleştirerek piyasadaki kaynak dağılımı mekanizmasını iyileştirir.
  2. B
    Dolaylı vergiler harcama anında herkesten aynı oranda tahsil edildiği için vergi sisteminde yatay adalet tesis edilir ve gelir eşitsizlikleri azalır.
  3. C
    Dolaylı vergilerin ağırlığının artması, ücret gelirlerinin milli gelir içindeki nispi payını yükselterek fonksiyonel gelir dağılımını iyileştirir.
  4. Düşük gelirli bireylerin marjinal tüketim eğilimlerinin yüksek olması nedeniyle vergi sisteminin regresif (tersine artan oranlı) özelliği belirginleşir ve dikey adalet zedelenir.Cevap
  5. E
    Mali sürüklenmenin engellenmesi bizzat üst gelir gruplarının vergi yükünü artıracağından, vergi sisteminin müterakki (artan oranlı) yapısı daha da güçlenir.

Cevap

Düşük gelirli bireylerin marjinal tüketim eğilimlerinin yüksek olması nedeniyle vergi sisteminin regresif (tersine artan oranlı) özelliği belirginleşir ve dikey adalet zedelenir.
Vergi sisteminde dolaylı vergilerin ağırlığının artması, düşük gelirli hanelerin bütçelerini oransal olarak daha fazla aşındırır. Marjinal tüketim eğilimi dar gelirlilerde yüksek olduğu için, harcama üzerinden alınan vergiler gelir seviyesi düştükçe nispi olarak daha ağır bir yük oluşturur. Bu durum, vergi sisteminin regresif (tersine artan oranlı) karakterini güçlendirir ve ödeme gücü farklı olanların farklı vergilendirilmesi kuralı olan 'dikey adalet' ilkesini tahrip eder.

Adım Adım Çözüm

1
Politika değişikliğinin vergi yapısına etkisini tespit etmek.
Doğrudan vergilerdeki gizli artış (mali sürüklenme) durdurulmuş, bunun yerine dolaylı (tüketim) vergilerin ağırlığı artırılmıştır.
Politika yapıcılar gelir kaybını telafi etmek için tüketim vergilerine yönelmiştir.
2
Dolaylı vergilerin gelir grupları üzerindeki eşitsiz yükünü analiz etmek.
Düşük gelirli grupların gelirleri içindeki tüketim payı (marjinal tüketim eğilimi) yüksek olduğundan, tüketim üzerinden alınan vergiler bu grubun gelirinden daha yüksek oranda pay alır.
Zorunlu ve temel mallar düşük gelirli bireylerin bütçelerinde büyük yer tutar.
3
Ortaya çıkan durumun vergileme ilkeleriyle ilişkisini kurmak.
Vergi yükünün alt gelir gruplarına kayması, vergi sistemini regresif (tersine artan oranlı) hale getirir ve ödeme gücüne göre vergileme prensibi olan dikey adaleti bozar.
Dikey adalet, farklı ödeme gücüne sahip olanların farklı (artan oranda) vergi ödemesini gerektirir; dolaylı vergiler bu kuralı ihlal eder.

Anahtar Kavram

Dolaylı vergilerin regresif (tersine artan oranlı) niteliği ve dikey adalet
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla