Maliye politikası araçları, kısa vadeli konjonktürel dalgalanmaları önleme (ekonomik istikrar) amacının yanı sıra, ekonominin uzun dönemli üretim kapasitesini artırma (ekonomik büyüme) işlevine de sahiptir. Kısa vadeli istikrar tedbirleri ile uzun dönemli büyüme stratejileri bazen birbiriyle çelişen sonuçlar doğurabilmektedir.
Buna göre, maliye politikası araçlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- Enflasyonist ortamlarda artan oranlı vergi dilimlerinin güncellenmemesi sonucu ortaya çıkan mali sürüklenme, kamu gelirlerini otomatik olarak artırıp yatırımlara kaynak sağladığı için uzun dönemli ekonomik büyümeyi her koşulda destekler.Cevap
- BKurumlar vergisi yükünün hafifletilmesi, firmaların yatırım kararları üzerinde pozitif teşvik etkisi (incentive effect) yaratarak sermaye birikimini hızlandırır ve uzun dönemli büyümeyi besler.
- CBüyümeyi hızlandırmak amacıyla planlanan büyük ölçekli kamu yatırımlarının yalnızca sığ iç piyasalardan borçlanılarak finanse edilmesi, faiz oranlarını yükselterek özel sektör yatırımlarını dışlayabilir.
- DBeşeri sermayeyi ve teknolojik yenilikleri (Ar-Ge) hedefleyen üretken kamu harcamaları, özel sektörün marjinal verimliliğini artırarak içsel büyüme dinamiklerini güçlendirir.
- ETasarrufları teşvik etmek amacıyla dolaysız vergilerin ağırlığının azaltılıp tüketim üzerinden alınan dolaylı vergilere ağırlık verilmesi, büyümeyi ivmelendirirken gelir dağılımında adaleti sağlama hedefiyle çelişebilir.
Cevap
Yanlış olan ifade, mali sürüklenmenin kamu gelirlerini artırarak ekonomik büyümeyi her koşulda desteklediğini öne süren seçenektir.
Mali sürüklenme (fiscal drag), enflasyonist dönemlerde artan oranlı vergi dilimlerinin enflasyona göre ayarlanmaması sonucunda bireylerin ve kurumların sadece nominal gelirleri arttığı halde üst vergi dilimlerine geçmeleri ve reel vergi yüklerinin ağırlaşması durumudur. Bu mekanizma kısa vadede aşırı talebi dizginleyerek (otomatik istikrar sağlayıcı olarak) faydalı olabilir. Ancak uzun dönemli büyüme perspektifinden bakıldığında; artan reel vergi yükü özel sektörün tasarruf yapma, yatırım yapma ve daha fazla çalışma isteğini kırar (negatif teşvik etkisi). Bu nedenle mali sürüklenme, ekonomik büyümeyi destekleyici değil, yavaşlatıcı (frenleyici) bir unsurdur. İlgili seçenekteki ifade bu sebeple tamamen yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ekonomik Büyümeyi Etkileyen Maliye Politikası Araçları ve Mali Sürüklenme