Yasama organı, ekonomik dalgalanmalara karşı uygulanacak kamu politikalarının öngörülebilirliğini artırmak amacıyla yeni bir 'Mali Şeffaflık Kanunu' kabul etmiştir. Bu kanuna göre, hükümetin durgunluk dönemlerinde uygulayacağı tüm genişletici maliye politikası paketleri, yürürlüğe girmeden en az altı ay önce tüm detaylarıyla (harcama büyüklüğü, finansman yöntemi vb.) kamuoyuna duyurulacaktır.
Yeni Klasik (Rasyonel Beklentiler) makroiktisat okulunun temel varsayımları dikkate alındığında, bu yasal düzenlemenin yaratacağı makroekonomik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- İktisadi birimler fiyat ve ücret sözleşmelerini bu bilgiye göre derhal güncelleyeceğinden, uygulanacak politikalar reel hasılayı değiştirmeyecek ve sadece enflasyona yol açacaktır.Cevap
- BUygulanacak politikaların önceden bilinmesi finansal piyasalarda faiz oranlarını derhal yükseltecek ve tam dışlama etkisiyle (crowding-out) özel yatırımları daraltarak geliri sabit bırakacaktır.
- CAçıklanan mali paketler, efektif talebi canlandırarak çarpan mekanizması üzerinden ekonomiyi tam istihdam denge seviyesine daha hızlı getirecektir.
- DSistematik ve kurala bağlı mali müdahaleler, otomatik istikrar sağlayıcıların devreye girmesini engelleyerek ekonomide mali sürüklenmeye neden olacaktır.
- EBeklentilerin rasyonel olması sayesinde, genişletici politikalar enflasyon ile işsizlik arasında politika yapıcılar lehine kalıcı bir ödünleşme (trade-off) sağlayacaktır.
Cevap
İktisadi birimler fiyat ve ücret sözleşmelerini bu bilgiye göre derhal güncelleyeceğinden, uygulanacak politikalar reel hasılayı değiştirmeyecek ve sadece enflasyona yol açacaktır.
Yeni Klasik Makroiktisat (Rasyonel Beklentiler) Okulu'nun kurucularından Thomas Sargent ve Neil Wallace tarafından geliştirilen 'Politika Etkinsizliği Teoremi'ne göre, ekonomik birimler rasyonel beklentilere sahiptir ve tüm mevcut bilgileri en iyi şekilde kullanırlar. Hükümetin maliye veya para politikası önceden açıklanıp sistematik (öngörülen) bir hal aldığında, işçiler ve firmalar bu politikanın ileride yaratacağı enflasyonist etkiyi derhal hesaplarlar. Buna bağlı olarak nominal ücretleri ve fiyatları anında yukarı yönlü güncellerler (fiyat ve ücret esnekliği). Bu hızlı intibak süreci sonucunda, genişletici politikalar reel hasılayı veya istihdamı zerre kadar artıramaz, sadece fiyatlar genel düzeyinin (enflasyonun) yükselmesiyle sonuçlanır. Sorudaki 'Mali Şeffaflık Kanunu' politikaları tamamen öngörülebilir kıldığı için Yeni Klasik yaklaşıma göre bu politikalar reel ekonomi üzerinde bütünüyle etkisiz kalacaktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Politika Etkinsizliği Teoremi (Sistematik Politikaların Etkisizliği)