Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Kamu gelirlerinin tasnifinde 'özel hukuk gelirleri' (jus gestionisjus\ gestionis) ile 'kamu hukuku gelirleri' (jus imperiijus\ imperii) arasındaki temel farklar göz önüne alındığında; mülk ve teşebbüs gelirlerinin hukuki mahiyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Devletin egemenlik gücüne dayanarak, kamu hizmetlerinin maliyetini karşılamak amacıyla tek taraflı olarak belirlediği gelirlerdir.
  2. Devlet ile birey arasındaki ilişkinin bir sözleşmeye dayandığı, tarafların eşit hukuki statüde olduğu ve iradi bir katılımın bulunduğu gelirlerdir.Cevap
  3. C
    Kamu gücü ayrıcalıkları kullanılarak toplanan ve ödenmemesi durumunda 6183 sayılı Kanun kapsamında cebri icra yollarına başvurulan gelir türleridir.
  4. D
    Sosyal güvenlik kurumları veya meslek kuruluşları tarafından üyelerinden toplanan parafiskal gelirler ile aynı hukuki rejime tabidirler.
  5. E
    Bu gelirlerin tahsili ve yönetiminden kaynaklanan uyuşmazlıklar kural olarak idari yargı düzeni içerisinde karara bağlanır.

Cevap

Mülk ve teşebbüs gelirleri, devlet ile birey arasındaki ilişkinin bir sözleşmeye dayandığı, tarafların eşit hukuki statüde olduğu ve iradi bir katılımın bulunduğu gelirlerdir.
Mülk ve teşebbüs gelirleri, devletin özel mülkiyetindeki varlıkları işletmesi veya kiralaması sonucu elde edilir. Bu süreçte devlet, egemenlik gücünü kullanmak yerine bir özel hukuk kişisi gibi hareket eder (jus gestionisjus\ gestionis). Dolayısıyla bu gelirlerin temelinde tarafların karşılıklı rızasına dayanan bir sözleşme ilişkisi (çift taraflı ilişki) bulunur ve uyuşmazlıklar adli yargıda çözülür.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir türünü tanımlama
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin taşınmazlarını kiralaması veya işletmeleri aracılığıyla mal/hizmet satmasıdır.
Soruda sorulan gelir türünün hangi kategoriye girdiğini belirlemek gerekir.
2
Hukuki rejimi belirleme
Bu gelirler devletin egemenlik gücüne (jus imperiijus\ imperii) değil, özel yönetim (jus gestionisjus\ gestionis) sıfatına dayanır.
Kamu hukuku ve özel hukuk gelirleri ayrımındaki temel kriter devletin hangi sıfatla hareket ettiğidir.
3
İlişkinin niteliğini analiz etme
İlişki tek taraflı ve zorunlu değil; çift taraflı (bilateral), iradi ve sözleşmeye dayalıdır.
Özel hukuk gelirlerini kamu hukuku gelirlerinden ayıran en belirgin özellik irade serbestisidir.

Anahtar Kavram

Özel Hukuk Gelirleri (Jus GestionisJus\ Gestionis)

Daha Fazla Pratik

Devletin sunduğu bir hizmetten faydalanma karşılığında alınan ancak kamu hukuku rejimine tabi olan 'harçlar' ile özel hukuk rejimine tabi 'teşebbüs gelirleri' arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Bu konudan daha fazla soru