Examkin

Soru

Zorluk: ZorPara Basımı (Monetizasyon) ile Finansman

Hazine'nin bütçe açıklarını kapatmak amacıyla doğrudan merkez bankası kaynaklarına (monetizasyon) yöneldiği ve ekonominin üretim kapasitesine (tam istihdam) yakın olduğu bir ortamda, bu finansman yönteminin faiz oranları ve fiyatlar genel düzeyi üzerindeki dinamik etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hazine'nin piyasadan fon talep etmemesi nedeniyle ödünç verilebilir fon piyasasında denge bozulmaz ve hem kısa hem de uzun dönemde reel ve nominal faiz oranları sabit kalır.
  2. Merkez bankası bilançosundaki genişleme piyasadaki likiditeyi artırarak kısa dönemde nominal faizler üzerinde düşürücü bir etki (likidite etkisi) yaratsa da, bu durumun tetiklediği enflasyon beklentileri uzun dönemde nominal faizlerin yükselmesine yol açar.Cevap
  3. C
    Parasal genişleme sonucu artan toplam talep üretimi hızla teşvik edeceği için, bütçe açığı enflasyonist baskılar oluşmadan reel büyüme ve artan vergi gelirleriyle kendiliğinden kapanır.
  4. D
    Monetizasyon süreci bireylerin elinde tuttuğu reel para balanslarını artırdığı için, paranın dolaşım hızı düşer ve bu durum para arzındaki artışın faizler üzerindeki etkisini tamamen nötrler.
  5. E
    Merkez bankasının Hazineye açtığı krediler doğrudan sermaye yatırımlarına dönüşeceği için, 'içeriye çekme' (crowding-in) etkisiyle özel sektör yatırımları artar ve faiz oranları kalıcı olarak düşer.

Cevap

Merkez bankası kaynaklarıyla finansman, kısa dönemde likidite bolluğu nedeniyle nominal faizleri düşürse de, uzun dönemde enflasyonist beklentiler (Fisher etkisi) nedeniyle faizleri yükseltir.
Bütçe açıklarının monetizasyon ile finansmanı, merkez bankasının para tabanını genişletmesi anlamına gelir. Bu genişleme kısa dönemde piyasada likidite bolluğu yaratarak nominal faizleri düşürür (likidite etkisi). Ancak ekonominin üretim kapasitesine yakın olduğu durumda, artan para arzı miktar teorisi (MV=PYMV=PY) uyarınca enflasyona yol açar. Fisher etkisine göre, rasyonel aktörlerin enflasyon beklentileri arttığında nominal faizler de bu beklentiyi yansıtacak şekilde yükselişe geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Merkez bankasının Hazineye kaynak aktarmasının para tabanı üzerindeki etkisini analiz etmek.
MB bilançosunun aktifindeki 'Hazine'den Alacaklar' artarken, pasifteki 'Rezerv Para' (MBMB) ve dolayısıyla para arzı (MSMS) genişler.
Monetizasyon, merkez bankasının doğrudan para yaratarak hükümet açıklarını finanse etmesi sürecidir.
2
Parasal genişlemenin kısa dönemli nominal faiz etkisini değerlendirmek.
Para arzındaki artış, para piyasasında likidite fazlası yaratarak nominal faiz oranları üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşturur.
Buna makroekonomide 'Likidite Etkisi' denir.
3
Uzun dönemli enflasyonist sonuçları ve Fisher etkisini incelemek.
Tam istihdamdaki bir ekonomide MM artışı doğrudan PP artışına (enflasyon) yol açar. i=r+πei = r + \pi^e (Fisher denklemi) uyarınca, artan enflasyon beklentileri nominal faizleri başlangıç seviyesinin de üzerine çıkarabilir.
Enflasyon, paranın satın alma gücünü korumak isteyen borç verenlerin talep ettiği faiz primini artırır.

Anahtar Kavram

Monetizasyonun Dinamik Faiz Etkisi (Likidite vs. Fisher Etkisi)

Daha Fazla Pratik

Monetizasyonun sürdürülebilirliği bağlamında 'Seigniorage Geliri Laffer Eğrisi' kavramını incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Para Basımı (Monetizasyon) ile Finansman

Bu konudan daha fazla soru