Examkin

Soru

Zorluk: ZorFayda ve Maliyetlerin Sınıflandırılması

Kamu yatırım projelerinin toplumsal maliyet-fayda analizinde (MFA), "reel etkiler" ile "parasal (pecuniary) etkiler" ayrımı, analizde mükerrer sayımı (double counting) önlemek adına kritik bir öneme sahiptir. Buna göre, kuraklıkla mücadele kapsamında yürütülen "Bölgesel Sulama ve Kanal İnşası Projesi"ne ilişkin aşağıdaki unsurlardan hangisi, projenin toplumsal kaynak kullanım etkinliğini artırmayan, yalnızca gelir dağılımını etkileyen bir "parasal fayda" niteliği taşımaktadır?

  1. A
    Tarımsal verimlilik artışı sonucu bölge çiftçisinin elde ettiği toplam hasılat ve ürün miktarındaki artış
  2. Kanalların inşası için bölgedeki iş makinelerine olan talebin artmasıyla, makine sahiplerinin elde ettiği kiralama ücretlerindeki yükselişlerCevap
  3. C
    Proje sayesinde toprağın nem dengesinin korunması ve yerel ekosistemdeki biyoçeşitliliğin sürdürülmesinin yarattığı çevresel iyileşme
  4. D
    Sulama imkanlarının artmasıyla bölgedeki işsizlik oranının düşmesine bağlı olarak vatandaşlarda oluşan toplumsal huzur ve güvenlik hissi
  5. E
    Bölgede tarıma dayalı sanayinin gelişmesiyle ham maddeye erişimin kolaylaşması sonucu fabrikaların nakliye maliyetlerinde sağlanan tasarruflar

Cevap

İş makinelerine olan talebin artmasıyla makine sahiplerinin elde ettiği kiralama ücretlerindeki yükselişler, toplumsal refah artışı yaratmayan, sadece bir kesimden diğerine kaynak aktarımı ifade eden parasal bir faydadır.
Maliyet-fayda analizinde parasal etkiler (pecuniary effects), piyasa fiyatlarındaki değişimler nedeniyle ortaya çıkan gelir transferlerini ifade eder. İş makinelerine olan talebin artmasıyla yükselen kiralama bedelleri, toplumsal kaynak miktarında bir artış yaratmaz; sadece projenin finansmanını sağlayanlardan makine sahiplerine doğru bir kaynak aktarımı sağlar. Bu nedenle, projenin toplumsal etkinliğini ölçen MFA sürecinde bu tür unsurlar analiz dışında tutulmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Maliyet-Fayda Analizinde (MFA) reel ve parasal etkileri tanımlama
Reel etkiler analize dâhil edilir, parasal etkiler (transferler) dâhil edilmez.
Reel etkiler toplumsal toplam refahı ve kaynak miktarını değiştirirken, parasal etkiler yalnızca piyasa fiyatlarındaki değişim yoluyla gelir dağılımını etkiler.
2
Verilen seçenekleri "kaynak artışı/tasarrufu" ile "fiyat/kira değişimi" temelinde ayrıştırma
Hasılat artışı, ekosistem koruması, toplumsal huzur ve nakliye tasarrufu reel etkilerdir.
Ürün artışı, tasarruf ve huzur hissi doğrudan veya dolaylı olarak refahı artıran unsurlardır.
3
Parasal (pecuniary) etkilerin neden analiz dışı bırakıldığını belirleme
İş makinesi kira bedellerindeki artış, projenin toplam refaha katkısı değil, proje bütçesinden makine sahiplerine yapılan bir transferdir.
Bir mal veya hizmete olan talebin artmasıyla yükselen fiyatlar, o kaynağı kullananlar (kamu projesi) için maliyet artışı, sağlayanlar için ise gelir artışıdır.

Anahtar Kavram

Parasal (Pecuniary) Fayda ve Maliyetler

Daha Fazla Pratik

Maliyet-fayda analizinde 'gölge fiyat' (shadow price) kavramını ve piyasa fiyatlarının neden her zaman gerçek fırsat maliyetini yansıtmadığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Fayda ve Maliyetlerin Sınıflandırılması

Bu konudan daha fazla soru