Vergi sistemlerinde yatırımları teşvik etmek amacıyla uygulanan vergi harcamaları, firmaların sermaye maliyetini düşürme mekanizmaları açısından farklılık gösterir. Örneğin bir ülkede, yeni kurulan üretim tesislerinin iktisadi kıymet maliyetlerinin, faydalı ömrün başlarında daha yüksek oranlarda, ilerleyen yıllarda ise azalan oranlarda gider yazılmasına olanak tanıyan bir sisteme geçilmiştir.
Bu sistemin yatırımları teşvik etme mekanizması ve teorik niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AYapılan yatırım tutarının belirli bir yüzdesinin vergi matrahından bir defaya mahsus kalıcı olarak indirilmesine dayanır ve devletin nihai vergi alacağından feragat etmesiyle sonuçlanır.
- BPiyasa başarısızlıklarından ziyade gelir dağılımındaki eşitsizlikleri gidermek amacıyla kullanılan ve sermayenin tabana yayılmasını garanti eden doğrudan bir müdahale aracıdır.
- Firmanın ödeyeceği toplam vergi tutarında nihai bir azalma yaratmamasına rağmen, vergi yükümlülüklerini geleceğe öteleyerek işletmeye örtülü bir faizsiz kredi imkânı sağlar.Cevap
- DKonjonktürün daralma aşamalarında yasama organının kararına ihtiyaç duymaksızın devreye giren otomatik istikrar sağlayıcı bir mali sürüklenme mekanizmasıdır.
- EYeni yatırımların bölgesel farklılıklarını gözeterek, işletmeleri belirli bir süre boyunca tüm dolaysız vergilerden muaf tutan bir vergi tatili uygulamasıdır.
Cevap
Firmanın ödeyeceği toplam vergi tutarında nihai bir azalma yaratmamasına rağmen, vergi yükümlülüklerini geleceğe öteleyerek işletmeye örtülü bir faizsiz kredi imkânı sağlar.
Paragrafta açıklanan sistem hızlandırılmış amortisman yöntemidir. Hızlandırılmış amortisman, yatırımın maliyet bedelinin ilk yıllarda daha yüksek oranlarda, ilerleyen yıllarda ise azalan oranlarda gider yazılmasına (matrahtan düşülmesine) imkân tanır. Bu durum firmanın toplam vergi ödemesinde miktar olarak nihai bir azalma yaratmaz, çünkü faydalı ömür sonunda toplam maliyet bedeli kadar amortisman ayrılmış olur. Ancak vergi ödemelerinin ileriki yıllara ertelenmesini sağlayarak, firmanın bugünkü nakit akışını güçlendirir. Paranın zaman değeri kavramı gereği, bu erteleme devletin firmaya örtülü (zımni) ve faizsiz bir kredi açması şeklinde yorumlanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hızlandırılmış Amortisman ve Yatırım İndirimi Karşılaştırması