Bir ülkenin ekonomi ve maliye konseyi, sanayi sektöründe marjinal sermaye maliyetini düşürmek ve ekonomik büyümeyi desteklemek amacıyla iki farklı mali teşvik paketini tartışmaktadır. Birinci pakette, işletmelerin yeni aldıkları makine ve teçhizatın maliyetini yasal ömürlerinin ilk yıllarında daha yüksek oranlarda gider yazabilmesine imkân tanınması öngörülmektedir. İkinci pakette ise, yapılan fiziksel yatırım tutarının belirli bir yüzdesinin doğrudan kurumlar vergisi matrahından indirilmesi planlanmaktadır. Bu iki vergi harcaması uygulamasının firmaların mali yükü ve nakit akışları üzerindeki teorik etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Birinci paket işletmelere sadece bir vergi ertelemesi sağlayarak zamanlama avantajı sunarken, ikinci paket firmanın vergi yükünde kalıcı bir tasarruf yaratır.Cevap
- BHer iki paket de temel olarak kaynak tahsisine müdahale etmekten ziyade, öncelikli hedef olarak fonksiyonel gelir dağılımını düzeltmeyi amaçlar.
- CBu teşviklerin asıl amacı firmaların üretim kapasitesini artırmak değil, hanehalkı harcamalarını uyararak toplam talebi doğrudan canlandırmaktır.
- DBirinci paket herhangi bir yasal düzenlemeye gerek kalmaksızın devreye giren bir otomatik istikrar sağlayıcı iken, ikinci paket iradi bir politikadır.
- Eİkinci paket firmaların dış finansman ihtiyacını zorunlu olarak artırırken, birinci paket kalkınmanın doğrudan yabancı sermaye ile finanse edilmesini sağlar.
Cevap
Birinci paketin işletmelere yalnızca bir vergi ertelemesi (zamanlama avantajı) sağlarken, ikinci paketin firmanın vergi yükünde kalıcı bir azalma yarattığını ifade eden seçenek doğrudur.
Vergi harcamaları kapsamında değerlendirilen yatırım teşvikleri nakit akışına etkileri bakımından ikiye ayrılır. İlk yıllarda yüksek gider yazılmasını sağlayan hızlandırılmış amortisman (birinci paket), varlığın ekonomik ömrü dikkate alındığında toplamda ayrılacak gider tutarını değiştirmez. Bu durum firmaya sadece bugünkü değer açısından bir 'zamanlama avantajı' (vergi ertelemesi) sağlar ve işletmeye faizsiz kredi verilmiş gibi etki yaratır. Buna karşılık, matrahtan doğrudan indirim öngören yatırım indirimi uygulamaları (ikinci paket), firmanın devlete ödeyeceği toplam vergi borcunu kalıcı olarak siler ve mali yükte net bir tasarruf yaratır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yatırım İndirimi ve Hızlandırılmış Amortisman Arasındaki Fark